gebed

 

Het Gebed


Maria Petit
 
Het gebed is één van de meest veelzijdige onderwerpen om over te spreken. De stapels christelijke boeken hierover zijn indrukwekkend. En dat is geen wonder: het gaat tenslotte over de communicatie tussen God en ieder van ons. Ook in niet-christelijke kring wordt uiteraard gebeden. Ook niet-christenen kennen vele vormen van gebed waarvan ik er drie wil noemen om die af te zetten tegen gebedsvormen waar de Bijbel over spreekt. Laten we om te beginnen eens kijken hoe er gebeden wordt in niet-christelijke kringen. Dan zie je 3 soorten gebeden:
  1. Gebeden, gericht tot 'goden' die vaak afgebeeld zijn, zoals we die in het Hindoeïsme kennen; o.a. de "poedja" voor de huisgoden. In natuurreligies: het bidden tot de elementen, en voorouderverering.
  2. New Age-achtige gebeden tot abstracties als 'het licht' of 'de kracht'.
  3. Het mechanische gebed: gebedsvlaggen in Tibet (dat zijn stroken papier met gebeden daarop geschreven) en gebedsmolens bij boeddhisten. Men gelooft dat er veel zegen komt van het in beweging houden van deze voorwerpen. Ook hoort daarbij het eindeloos opzeggen van gezangen (chants) en spreuken (mantra's). Overigens betreft het Boeddhisme een systeem van leefregels en heeft Boeddha zichzelf nooit als een “God” gezien. Mensen maakten van hem een god.
In ons deel van de wereld leven we temidden van een bevolking, die eens christelijk is geweest, maar dat terzijde heeft geschoven. Toch schrijft Nicky Gumbel in zijn boek "Een kwestie van leven"[1] dat 75% van die sceptici in Engeland wekelijks bidt. Dat zijn gebeden uit de kindertijd om Gods zegen te vragen, en dat zijn gebeden in crisissituaties: "Heer, HELP"! Gumbel noemt dat 'fietsbandengeloof': als dat leegloopt moet het weer worden opgepompt. Deze mensen bidden dan tot een God, in wie ze eigenlijk niet geloven. En als God hen toch verhoort, dan noemen ze dat 'toeval'. Ze geven God niet de eer, die Hem dan toekomt.
Voor een christen is bidden iets anders dan het noemen van al je problemen of het voorleggen van al je wensen. Als je aan kinderen vraagt: “Wat is bidden?”, dan krijg je vaak als antwoord: "Bidden is praten met God". Het is meer dan dat: bidden is hard werken, worstelen, het is strijd, bidden is soms ook in slaap vallen, bidden is heel veel méér.
Jakobus 5:16: "Het gebed van een rechtvaardige vermag veel doordat er kracht aan verleend wordt".
Met andere woorden: het voortdurende gebed van iemand, die een persoonlijke relatie met de Heer Jezus Christus heeft, is krachtig. We vinden hier 5 onderdelen van gebed.
 
1. Het gebed zelf. Een aantal vragen dringt zich op: Wat is een goed gebed? Kunnen we ook verkeerd bidden (Jakobus 4)? Is er een bepaalde gebedshouding of innerlijke gesteldheid voor nodig?

2. De persoon die bidt. Jakobus noemt als 'de rechtvaardige', de mens die gelooft in het volbrachte werk van Jezus Christus. Jakobus 1:68: "Hij moet bidden in geloof, in geen enkel opzicht twijfelende. Want wie twijfelt gelijkt op een golf der zee, die door de wind aangedreven en opgejaagd wordt. Want zulk een mens moet niet menen dat hij wat van de Heer kan ontvangen, innerlijk verdeeld als hij is, wispelturig op al zijn wegen".
Ik heb heel lang met deze tekst geworsteld: Heb ik wel genoeg geloof? Wat is dan geloof, hoe ervaar ik geloof, hoe bouw ik geloof op? Totdat ik ontdekte dat het hier niet ging over het geloof in Jezus, maar over het geloof van Jezus. Toen viel bij mij het kwartje: IK hoef niet te streven of te jagen, ik mag gewoon vragen: Heer, geef mij meer van Uw geloof! Met andere woorden: Jezus geeft het geloof voor iets of iemand.
Soms moet ik afstand nemen van een bepaalde situatie. Je kunt door je eigen emoties, door je eigen streven, door de omstandigheden, door de nood om je heen worden opgejaagd. Dan krijg je een gebed, waarin je de Heer als het ware zou willen dwingen om iets te doen. Dat werkt niet: God is soeverein. Hij weet beter dan jij wat nodig is; Hij heeft alle situaties onder Zijn controle. Daarom is het beter om wat afstand te nemen. Dan krijgt God ook meer ruimte om door jou te werken. Iedere keer is dit opnieuw een gevecht: de dingen loslaten, en bij de Heer brengen. En ze bij Hem laten! Veel bidders tonen de Heer hun koffer vol problemen, pakken die dan weer in en sjouwen er mee verder....
 
 
3. De Drie-enige God, met wie de bidder een persoonlijke relatie heeft. God heeft het laatste woord in alles, waarover wij bidden; Hij is soeverein. De bidder heeft slechts in verootmoediging zijn wil over te geven, maar tegelijkertijd moedigt Jezus hem en ons in het Evangelie aan om te pleiten op de barmhartigheid en genade van Vader God.
Lucas 18:7: "Zal God dan Zijn uitverkorenen geen recht verschaffen, die dag en nacht tot Hem bidden, laat Hij hen dan wachten"?
In die paradox leeft de bidder voortdurend. Opdat wij steeds meer gevoelig worden voor de wil van God, aan wie wij onze eigen wil ondergeschikt maken. Zonder gebed, zonder deze persoonlijke relatie met God, is geestelijke groei niet mogelijk.
3a. Wij bidden tot Onze Vader, die in de hemelen is.
Niet iedereen heeft echter een goed vaderbeeld meegekregen vanuit de jeugd. Werk of zaken zijn er soms debet aan dat kinderen hun vader te weinig zien. Om nog maar niet te spreken van kinderen die te maken hebben met echtscheiding van hun ouders. In het pastoraat blijkt hoe moeilijk het is om bij jonge mensen zonder goed vaderbeeld die vertrouwdheid over te brengen, die onze God als Vader met hen wil hebben. Zij missen het concrete goede voorbeeld van hun eigen vader.
Vaders die slechte voorbeelden geven is een zwaar onderschat probleem in onze samenleving. Vaker dan we denken hebben kinderen te maken met een vader die hen slaat en mishandelt, en zelfs misbruikt. Je kunt de jonge mensen, die dat is overkomen, soms zo zien hunkeren naar wat bemoediging, naar wat warmte, en waardering,naar een gewoon gezinsleven. Werken aan het gezin neemt vaak meer tijd dat het moderne leven ons gunt, maar het is zo rijk, en draagt zoveel vrucht.
alt
3b. Bidden doen wij door de Zoon. Want door Hem hebben wij, Joden en heidenen, in één Geest, toegang tot de Vader (Efeze 2:18). We bidden ook "in de naam van Jezus".
Johannes 15:16: "Niet gij hebt Mij, maar Ik heb u uitgekozen en u aangewezen, opdat gij zoudt heengaan en vrucht dragen en uw vrucht zou blijven, opdat de Vader u alles geve, wat gij Hem bidt in Mijn naam".
3c. Bidden doen we ook door de Geest, want de Geest komt onze zwakheid te hulp. Want wij weten niet wat wij bidden zullen naar behoren, maar de Geest Zelf pleit voor ons met onuitsprekelijke verzuchtingen (Romeinen 8:26).
Soms vragen mensen jou om voorbeden te doen. Je ziet situaties die, menselijkerwijs gesproken, onoplosbaar zijn. En daar bid je dan voor. Maar er blijft een onrust in je, onvrede, onbehagen. Het lijkt wel alsof je nog niet op één lijn zit met God, niet op Hem bent afgestemd, dat je nog niet in die wil van God bent. Dan blijf je zoeken naar Zijn wil. En God is zo lief: op een gegeven moment laat Hij je gewoon zien waar de schoen wringt (Jesaja 31:15)! "De Heer der heerscharen zal ons beschuttend redden en sparend bevrijden (vers 5)".
Dat is een proces, je ziet dat gewoon gebeuren. De Heer zal je daarin leiden, je oog richten op juist dat detail dat de kern van een zaak openlegt. Ook een woord, dat als het ware in je achterhoofd blijft hangen, kan een aanwijzing zijn die je moet vasthouden. De Heer is genadig!
4. De relatie tussen God en de mens. Hoe is die in jouw geval? Is dat een los-vaste relatie? Hoe dan ook: God is trouw (1 Korinthiërs 6:17). "Die zich aan de Heer hecht is één geest met Hem".
De Heer wil echt één geest zijn met jou! Wat Hem betreft is er sprake van een liefdesrelatie. Want zo lief had God ons, dat Hij Zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft, om ons te bevrijden uit het warnet van de zonde (Johannes 3:17). Jezus kwam niet om te veroordelen maar om door Hem de wereld te behouden. Menselijke relaties zouden een afspiegeling moeten zijn van die relatie van God met ons. Wie de realiteit in onze dagen ziet, realiseert zich, dat we daar nog heel ver van af zijn.
In het pastoraat kom je vaak mensen tegen met gebroken relaties. Dan wijs je naar de relatie tussen Jezus en Zijn Vader als voorbeeld. Jezus had een ononderbroken communicatie met Zijn Vader. Daarin was gehoorzaamheid, zachtmoedigheid, opoffering. Zo is de Bijbel een spiegel voor ons. Pas als je in de gaten hebt gekregen wat voor een relatie God met ons wil, dan ga je ook iets begrijpen van Zijn bedoeling met de relaties tussen mensen onderling.
Gebed verandert niet alleen de mens voor wie wij bidden, of de situatie van dat moment: wij als bidders veranderen ook door ons gebed. Verharding ontspant zich, verbittering smelt weg, zelfgenoegzaamheid wordt afhankelijkheid van God. Dat heeft vervolgens ook weer zijn invloed op al onze andere relaties en situaties. God is door ons gebed direct betrokken bij het uitwerken van al onze persoonlijke situaties. Soms denk je zelf een oplossing te hebben, maar als dat toch niet door gaat, heeft God waarschijnlijk wel wat beters voor jou!
 
5. De uitwerking van het gebed: die is krachtig.
"Het gebed van een rechtvaardige vermag veel doordat er kracht aan verleend wordt (Jakobus 5:16)". Andrew Murray zei eens: "De kracht van ons gebed hangt bijna geheel af van ons besef: Wie is het tot wie wij spreken? Onze houding van ootmoed en afhankelijkheid jegens God is heel belangrijk.
Krachtig, in welk opzicht? Niet altijd zichtbaar voor onze ogen. We zouden dat wel willen, maar daar kan tijd overheen gaan. Maar in de geestelijke wereld gebeurt er wel iets. In het geval van onze dochter, die een tumor in de hersenen had, wisten we dat God haar zou genezen. Maar de weg daarheen heeft vijf jaar geduurd. Dat was vaak een worsteling met je eigen ongeduld, en tegelijk ervaren dat de Heer je er doorheen draagt. Gods antwoord kan zijn "ja", "nee", of "wacht op de Heer".
Bidden is: praten met God. Dat is tweerichting verkeer: het is praten én luisteren. Gebed is de sleutel tot Gods hart en Gods hart is ons thuis. Jezus Christus is de deur. Het wezen van gebed is eigenlijk een voortdurend groeiende liefdesrelatie tussen jou en de Almachtige Vader. Als we oprecht bidden, dan leggen wij ons hart open voor God.
Het "Onze Vader" is het bekendste gebed. Mijn man en ik zaten tussen 1968 en 1983 in de New Age-beweging, waaronder de laatste 12 jaar in de Transcendente Meditatie Beweging (TM). In die tijd was ik al voortdurend met het gebed van het “Onze Vader” bezig. Wij hielden TM-weekenden in de Achelse Kluis, waar we de gastenverblijven hadden afgehuurd. Daar zag ik monniken in de tuin lopen bidden en brevieren. Daar ging zo'n rust van uit, dat was zo'n sereen beeld, dat ik dat ging imiteren. Daarbij werd elke zin van het "Onze Vader" een complete meditatie voor mij, een overpeinzing in christelijke zin. Maar ik begreep eigenlijk niet waar dat vandaan kwam.
Het was voor mij ook nogal paradoxaal: "Onze Vader, die in de hemelen zijt". Ik heb een vader gehad die dichtbij was, maar tegelijk ver weg; hij was altijd bezig. Maar Onze Vader wil heel dichtbij ons zijn, al woont Hij ver weg, in de hemelen. Maar ik voelde dat verlangen van God: Ik wil heel dicht bij je zijn. Pas 15 jaar later heb ik begrepen dat God ons toen al trok met Zijn koorden van liefde.
Het "Onze Vader" bestaat eigenlijk uit 3 delen: aanbidding, onze noden, en weer aanbidding. Eerst spreek je God aan als de Heilige; Hij is apart, Hij is anders dan de goden. Je noemt Hem Koning, en alleen Zijn wil is belangrijk. Zo geven we Hem onze eer. In het tweede gedeelte vragen we God om het brood, dat wij voor ons lichaam nodig hebben. God is ook betrokken bij en begaan met ons emotionele leven, en reikt ons daartoe de sleutels aan van vergeving en verzoening, opdat onze relaties in stand gehouden kunnen worden. Hij weet ook dat wij een ziel hebben, die voortdurend bloot staat aan de aanvallen vanuit het rijk der duisternis. Om daarin stand te kunnen houden hebben we Gods bescherming nodig. De kernwoorden van dit gedeelte uit het 'Onze Vader' zou je een smeekgebed kunnen noemen. Het zijn de woorden "geef", "vergeef" en "verlos". Het laatste gedeelte ("Want van U is het Koninkrijk, en de kracht, en de heerlijkheid tot in eeuwigheid") is weer één jubelende proclamatie van verering. Het "Onze Vader" is gewoon een perfect gebed: het geeft eer aan God, maar omvat ook alles wat goed is voor ons.
Er zijn heel wat soorten gebed. Aan het slot van dit artikel is een Praktisch plan van de School van Gebed opgenomen, met een uitwerking van 12 soorten van gebed, met als voorbeeld om in staat te zijn één uur van gebed te hebben.
Een praktische tip: als je bid, doe dat dan hardop. Met name als je schuld belijdt en obstakels opruimt die tussen jou en God kunnen staan. God en de engelen zijn dan je getuigen dat je God vergeving hebt gevraagd, en de demonen kunnen je op dat punt niet meer aanklagen. Bovendien hoor je jezelf dan ook. Hardop bidden voorkomt ook dat je in slaap valt (waakzaamheid).
Als we meer zouden beseffen hoezeer God naar gebed van ons verlangt, dan zou dat ons kunnen helpen om onze persoonlijke gebedshouding ten opzichte van God te veranderen. We zouden meer tijd gaan nemen voor gebed.
Matteus 26:40,-41: "Waart gijlieden zo weinig bij machte één uur met Mij te waken? Waakt en bidt dat gij niet in verzoeking komt”. Bidden is niet altijd gemakkelijk.
De geest is gewillig, het vlees is zwak. Gemakzucht en gebrek aan concentratie verhinderen het gebed. Met afleidende gedachten reken je af door pen en papier bij de hand te hebben. Een boodschap of gedachte schrijf je even op, en je hoeft er daarna niet meer aan te denken.
Uiteraard is het beter om voor concrete doelen te bidden. Je bent geneigd een hele lijst op te noemen van mensen, noden en situaties, die je aan de Heer wilt voorleggen. Toch is het belangrijk hierin naar Gods wil te vragen, en samen met de Heilige Geest keuzes te maken, die in overeenstemming zijn met de werkelijke gebedslasten, die door God Zelf zijn gegeven.
Gods plannen worden realiteit als gevolg van ons gebed. Daarom worden we gevraagd te bidden voor onze regering en voor onze bestuurders, voor christenen om wakker te blijven, enz.. Hij wil het immers met en door ons waar maken.
Omdat wij in Nederland openbaarheid van bestuur hebben, is bekend, dat in een aantal plaatsen het beleid gericht is op het afbreken van het christelijk erfgoed, bijvoorbeeld in het onderwijs. Dan helpen gebeden beter dan spandoeken.
Bidden is ook een geweldig wapen in onze strijd in de hemelse gewesten, tegen de satan en zijn demonen. Dat is een volhardend bidden, soms met vasten. De duivel heeft er geen moeite mee dat wij dienend werkzaam zijn in onze Kerk. Hij wil ons graag een handje helpen door nog meer bezigheden en vergaderingen op ons bord te leggen. De duivel heeft er ook niets op tegen als je gaat bijbellezen. Hij heeft er wel een probleem mee als jij je gebedsleven serieus oppakt. Dat wordt voor hem bedreigend.
  • Afleiding, gebrek aan concentratie.
  • Misleiding, verkeerd bidden (Jakobus 4:3). Manipulerend bidden, egoïstisch bidden, zielse gebeden met motieven van naijver, zelfzucht, bitterheid, boosheid, kritiek of zelfrechtvaardiging. Soms zoeken we niet de wil van God, maar is ons bidden erop gericht God te vragen om te handelen volgens ónze wil. De Heilige Geest staat niet achter gebeden die uit een dergelijke gezindheid voortkomen. Dit soort gebeden, met al hun bewogenheid uitgesproken, brengen degenen, voor wie gebeden wordt, onder een onzichtbare, ondefinieerbare druk, zodat hun lasten niet verlicht maar eerder verzwaard worden. Stoppen met dit soort bidden geeft dan herstel.
  • Ontmoediging, de duivel klaagt je aan, resultaten van je bidden blijven uit. Bijvoorbeeld bij ziekte: bid eerst om de wil van God, en vraag dan om genezing; niet om "erdoorheen te worden gedragen". Dat kan altijd nog als dàt de wil van God blijkt te zijn. Een dergelijk gebed heeft als grondtoon twijfel, of God wel genezing kan geven, en schrijft de zieke al bij voorbaat af...!
  • Verdeeldheid. Kunt u bidden terwijl u overhoop ligt met uw medechristenen?
 
Als je komt te staan in de Dienst van Bevrijding, neem deze taak dan niet te licht op. Hier krijg je direct en confronterend te maken met de strijd in de hemelse gewesten, en hoe de mens inzet is van deze strijd. De satan en zijn demonen hebben zwaar geschut en allerlei wapentuig ontwikkeld, waarmee ze de mensheid bedreigen en bestoken. Maar in alle gevallen is de Heer Jezus Christus van Nazareth, de Zoon van God, overwinnaar door Zijn vergoten bloed. En wij zijn mede-overwinnaars in Hem.
Waar krijgen we geloof voor? God verhoort als wij bidden naar Gods wil. Als je zomaar lukraak voor van alles en nog wat gaat bidden, dan zullen daar onderwerpen bij zijn waarvoor jij geen geloof hebt ontvangen. Johannes schrijft in zijn eerste brief hierover het volgende: “Wij weten dat Hij naar ons luistert als wij Hem iets vragen wat met Zijn wil overeenstemt. En als wij weten dat Hij naar ons luistert, mogen wij er ook zeker van zijn dat Hij ons geeft wat wij Hem vragen” (1 Johannes 5:14-15).
God is onze Vader. Hij heeft een open relatie met ieder van ons. En Hij wil ons laten weten wat Hij zal gaan doen. Een vader laat zijn kinderen ook niet voortdurend in onzekerheid over de dingen die hij wel of niet zal doen: hij zal duidelijkheid geven. Daarom is het wijs om eerst aan God te vragen: Waarvoor wilt U, dat wij zullen bidden?
Laat de keuze van je onderwerpen maar gerust aan God over. Vaak wordt gezegd: "Wij moeten bidden, God moet het doen". Dat is te simpel gezegd. Zo kun je niet met de soevereine God omgaan. Ook een wereldse vader zal niet alles doen, wat zijn kinderen hem vragen.
Belangrijk in alle gevallen van gebed is de vraag: hoe is de instelling van ons hart?
Johannes 15:57: "Zonder Mij kunt gij niets doen. Indien gij in Mij blijft, en Mijn woorden in u blijven, vraag wat gij maar wilt, en het zal u geworden".
De voorwaarde voor gebed is dat wij "in Christus" blijven. Dat Zijn woorden in ons blijven. Dan is er ook geen plaats voor onvergevingsgezindheid (Matteus 6:14-15), onbeleden zonden (Jesaja 59:2) of manipulatie vanuit verkeerde motieven. Dat zijn zaken die onze vrijmoedigheid roven om voor Gods troon te verschijnen.
In de slag om Engeland in 1940 verloor de Luftwaffe veel vliegtuigen om onverklaarbare redenen. Ze stortten brandend neer terwijl er nauwelijks Engelse vliegtuigen in de lucht waren. Dat gebeurde met name in de avond, als in Londen de Big Ben 9 uur sloeg. De Duitsers stonden voor een raadsel, en dachten aan een geheim wapen, dat zo krachtig was dat ze er geen maatregelen tegen konden nemen.
De Duitse analyse was correct. De Engelsen hadden inderdaad een geheim wapen, dat in werking trad om 9 uur 's avonds. Want dat was het uur van een kleine groep bidders, een Gideonsbende: de Silent Movement of Prayer, die heel de natie opriep tot gebed, om God te bidden om uitkomst en redding. Met de Heer zijn wij meer dan overwinnaar!
 

 

drs. M.C.Petit - van Hoorn
 


[1] Uitgeverij Gideon, 1996

Share:Del.icio.us!Facebook!Google!Live!Yahoo!

Categorie: Specifieke pastorale onderwerpen