De resultaten van een filosofisch principe

Wij willen beginnen om in het kort de geschiedenis, die zich afspeelt in Genesis 2 en 3 bekijken en daarna proberen de wezenlijke punten daaruit te halen. Het gaat bij de beschrijving van de gebeurtenis niet om de gewone weergave van de zondeval maar om heel veel mÈÈr. Het gaat om essentiÎle aspecten van de mensheid, die qua diepgang hun weergave in de geschiedenis van de mensheid niet kennen.

Het eerste gegeven:
De eerste keer dat God volgens overlevering direct tot de mens sprak, vinden wij in Genesis 2, vers 16 en 17:"De Here gebood de mens zeggende:"Van iedere boom in deze hof zult gij vrij eten maar van de boom van kennis van goed en kwaad zult gij niet eten, want ten dage dat gij daarvan eet, zult gij voorzeker sterven".

Het tweede gegeven:
De eerste keer waarop de slang sprak.(belichaming van de zonde=verzet tegen God)Dit is terug te vinden in Genesis 3, vers 4 en 5:"Zo sprak de slang tot de vrouw:"Gijlieden zult de dood geenszins sterven maar God weet, dat ten dage dat gij daarvan eet, uw ogen geopend worden en gij als God zult zijn, kennende goed en kwaad." Het derde gegeven: In Genesis 3, vers 6, staat:"En de vrouw zag dat de boom goed was tot spijze en dat hij een lust voor de ogen was, ja een boom, die begeerlijk was om verstandig te maken en zij nam van zijn vrucht en at en zij gaf ook aan haar man, die bij haar was en hij at."

We moeten er de tijd voor nemen om deze elementen nauwkeurig naar hun betekenis te onderzoeken, zodat wij vast kunnen stellen, hoe fundamenteel deze elementen vandaag de dag nog zijn en wat de mogelijke betekenis hiervan zou kunnen zijn voor een, door Gods Woord onderwezen, geneeskunde en 'psychotherapie'.

Het eerste gegeven:
Gods spreken bevat exacte aanwijzingen voor zowel de kwaliteit als ook de kwantiteit. Dit spreken betekent ook dat de mens in zijn actieradius heel duidelijk beperkt is. En, niet in de laatste plaats, verwijst dit eerste spreken van God naar een bijzondere eigenschap van het menselijke geslacht, namelijk dit: de mens kan/moet, als hij leeft, steeds weer beslissingen nemen.

Het "Cogito ergo sum"="Ik denk dus besta ik."(RenÈ Descartes, Franse filosoof.)wordt door de bijbel uitgebreid en gecorrigeerd:"Ik neem beslissingen daarom besta ik als mens).Verder, hierbij gaat het vooral om de kwaliteit, beschrijft God heel nauwkeurig de aard van de boom en zijn vrucht "Wie daarvan eet zal voorzeker sterven".Het is heel duidelijk: deze vrucht is giftig!( vast geen appel!!)En de eigenschap van de hele boom is afschrikwekkend, niet wat smaak en waarde betreft voor de mens bestemd.
Het feit dat deze vrucht anders is dan een appel, blijkt ook uit het feit dat de boom de eigenschap van onderscheiding tussen goed en kwaad heeft. Het gaat hierbij om een filosofisch, ja zelfs om het meest filosofische principe dat er is.

We gaan ons nu met enkele gedachten over de kwaliteit bezig houden. God is bereid om alles met ons te delen, behalve ÈÈn ding, Zijn God zijn, Zijn Goddelijke eer en heiligheid, Zijn alwetendheid(=het volmaakte kennen van goed en kwaad.).Allesbehalve het bovenstaande geeft God ons ten geschenke. Ja, Hij waakt hierover, zelfs met toewijding, zodat niemand en niets, ook geen andere god(afgoden) deze eer ten deel valt.(Jes. 42,8 en Jes.48,11.)

Om Genesis 2,vers 16 beter te begrijpen zullen we een wiskundige formule opstellen.Wanneer wij voor alle bomen het getal 1000 nemen dan ontstaat de wiskundige formule 1000-1=999. Zijn 999 bomen (ontplooiingsmogelijkheden) niet genoeg voor de mens? Het is helaas zoals bij kinderen. Hetgeen,waarvan je ze door verbale aanwijzingen vandaan wilt houden,krijgt bijzondere waarde en aantrekkingskracht.Daarom moet het kind eerste de pijnlijke ervaring opdoen dat je aan de kachel je vingers brandt,zodat het leert de informatie,die gegeven wordt door mensen die dit al weten,serieus te nemen.

De informatie:"deze ene boom is slecht,negatief,ja,zelfs giftig,"had de mens dus ontvangen.Dit was niet voor tweeÎrlei uitleg vatbaar,het was duidelijk,niet mis te verstaan.

Het tweede gegeven wordt gekenmerkt door een tweede,een ander bericht over hetzelfde object maar het is informatie uit een andere bron.
Het is nu erg belangrijk om die informatie goed te kennen. Deze bevat,in tegenstelling tot de informatie,die afkomstig was van God,twee delen;Een ja en een maar in de omgekeerde volgorde dus :"Maar-ja". De leugen,de onwaarheid,staat op de eerste plaats.De eerste bewering van de slang is namelijk precies de tegenstelling van Gods uitspraak:"Gij zult geenszins sterven.

Het tweede deel van de uitspraak van de slang is de waarheid:"Want God weet,dat op de dag,dat gij daarvan eet,uw ogen geopend zullen worden en gij als God zult zijn,kennende het goed en het kwaad".Het wordt zÛ weergegeven alsof het lijkt dat God jaloers zou zijn,als het in de mens zou opkomen om Hem gelijk te zijn. God weet toch als gÈÈn ander dat de mens helemaal niet aan Hem gelijk kan zijn. Zijn liefde wilde door de waarschuwing verhinderen dat de mens zich door eigen schuld in het ongeluk zou storten.

De waarheid van het tweede deel houdt ook in dat de mens als hij, in de absolute zin van het woord, weet wat goed en kwaad is, werkelijk aan God gelijk zou zijn.
Het Maar-ja, de combinatie van leugen en waarheid, krijgt in deze volgorde iets geniepigs omdat je minder snel ervaart dat het geheel werkelijk een leugen is omdat de informatie die je als laatste ontving altijd de sterkste en de meest blijvende indruk nalaat. Verder is het opmerkelijk dat het maar-ja, nadat de mens de verkeerde beslissing had genomen, snel en gemakkelijk tot een open ja-maar kon verworden, wat in de hele zondige toestand van de mens helemaal niet meer versterkt hoefde te worden. Van toen af aan was de opstand tegen God (ja-maar) een duidelijk feit voor het menselijk geslacht geworden. Iedere twijfel bij mensen die in Jezus Christus geloven,bevat ook een heel duidelijk Ja-maar. Als laatste punt wijzen wij erop dat uit de combinatie van leugen en waarheid in de halve waarheid (=relativiteit,relativisme) resulteerde.

Het is interessant om te zien dat de halve waarheid(=relativiteit) een heel bijzondere fascinatie en aantrekkingskracht bezit,die ook in het bijzonder intellectuelen verleidt. (Afbeelding 22,blz 61)
Filosofisch beschouwd is het nu heel interessant dat de betekenis van de boom,door inkleuring van informatie met een halve waarheid,een heel andere betekenis krijgt(waarde,zin) Namelijk dat de boom aantrekkelijk,begeerlijk,niet giftig,maar een genot,iets positiefs zou zijn.

Je kunt de twee bomen tegenover elkaar zetten, zo bezien gaat het schijnbaar alleen maar om twee verschillende soorten bomen omdat eigenlijk toch slechts ÈÈn en dezelfde boom bedoeld wordt. We moeten in gedachten houden dat Genesis 2,vers 17, de bron van de waarheid vertegenwoordigt. Het is toch voor ieder mens logisch en duidelijk dat de mens eenmaal moet sterven, d.w.z. dit feit is hoe dan ook ÈÈn van de meest vaststaande zekerheden.Daarnaast kunnen wij vaststellen dat Genesis 3,vers 1 en 4,de bron van de halve waarheid is,die de voortdurende twijfel van de mens bevat.

Als wij namelijk de drie delen van de eerste zin van de slang inhoudelijk onderzoeken,die,naar bekend is, luidt:"HEEFT GOD NIET GEZEGD?",dan ontdekken wij een geraffineerde toename van twijfel naar leugen.=Zou= betwijfelt eigenlijk altijd iets of iemand. en >zou God= betwijfelt direct de uitspraak van God. >Zou God gezegd hebben= betekent in alle duidelijkheid:God liegt.

Eva ging in op de retorische vraag. Hierdoor werd de twijfel,het betwijfelen, in het menselijke hart gezaaid. Hierdoor ontstond de predispositie(de voorwaarde) voor het ontvangen van de zonde. Als wij eerlijk zijn,is het dan niet zÛ dat deze oertwijfel, deze scepsis,in ons allen aanwezig is als een onuitroeibaar kwaad? Het kwaad,twijfel en ongeloof ten opzichte van alles wat wij met onze wetenschappelijke kennis en ons verstand (empirisch)niet kunnen bewijzen?

Verder is het een wezenlijk punt dat wij als mensen in ons dagelijks leven, zelf een beslissing moeten nemen tussen de waarheid en de halve waarheid. In elke levensfase voltrekt zich dit besluit,vaak worden wij er ons hiervan misschien helemaal niet bewust.
De halve waarheid is met eigenliefde verbonden,met de verzorging van het ego,met het je beroepen op je rechten,met zelfverwerkelijking. De halve waarheid leidt (zoals psychotherapeutisch altijd weer kan worden vastgesteld)via twijfel en voortdurende onzekerheid tot angsten (Jacobus 1,5-8.)
De waarheid betekent: de liefde voor God,het met geloof verbonden vertrouwen,tot aan vragen en verkrijgen toe. De vaststaande overtuiging en zekerheid van de gelovige is de vrucht van geestelijke groei en zij wordt als ze met geduld, ootmoed en liefde verbonden is, nooit arrogant.

De waardeverwisseling van twijfel naar geloof; van angst naar vertrouwen, vindt plaats via een door de Heilige Geest bewerkte beslissing van de mens. In dit verband komt een heel wezenlijke vraag aan de orde, namelijk de vraag over conformiteit. Is het niet zo dat de mens met zijn kennis en zijn verstand altijd het aanbod van geloof en vertrouwen als non-conform, als niet-passend verwerpt, omdat het verbonden is met bepaalde voorwaarden? Het zijn toch altijd maar weinig mensen geweest die, de door de samenleving, als non-conformistisch beoordeelde geloofshouding, hebben aangenomen en die tegen de stroom in wilden zwemmen.

Is deze vraag ook niet gelijk aan de begrippen normaal en abnormaal? Hier is heel veel wijsheid en kracht nodig en in ieder geval gaat het hier om het nemen van persoonlijke en duidelijke stappen.

We moeten ook niet vergeten, welke betekenis de informatie in het menselijk leven heeft. Het dier, dat voor zijn nauwkeurige handelen,(de vlucht van vogels, oriÎntatie etc)een instinct heeft, is zogezegd >geprogrammeerd=.Het dier verandert niet al naar gelang de informatie die hij kreeg, zijn gewoonten en het gedrag waarop hij is ingespeeld. Volgens de toenmalige kennis ( Seiss ) heeft het dier een veel, beperktere >ruimte= om gedragsveranderingen - en gedragsaanpassing te leren.

De mens is echter, in tegenstelling tot het dier, in het geheel sterk te beÔnvloeden door de informatie die bij gelegenheid wordt aangeboden. Hij kan zeer snel zijn denken en handelen aanpassen en is dus in zeer hoge mate bevattelijk voor manipulatie. De waarde van dergelijke informatie (zie Goebbels) is enorm groot. Dit wordt ook bewezen in Genesis 2 & 3.

We hebben genoemd dat door de keuze voor de halve waarheid, de betrekkelijkheid bij de mens is binnengedrongen. Gods woord verklaart nu dat de hele schepping, dus niet alleen maar de mens, onder de gevolgen van deze verkeerde beslissing te lijden heeft en dat de hele "gevallen schepping"(= natuur ) naar verlossing smacht (Rom 8 : 21, 22).

Deze uitspraak laat de conclusie toe dat de hele zichtbare schepping onder het decreet van het relativisme, de relativiteit, kwam. We stellen ons niet alleen maar tevreden met deze constatering maar wijzen erop dat het drama >in de tuin van Eden= nog vandaag in het menselijke geslacht wordt voortgezet.

De eerste bedrieglijke conclusie, dat de halve waarheid het ware was, roept zonder pardon de tweede bedrieglijke gevolgtrekking op. Deze conclusie werd door de wetenschap getrokken doordat de natuurwetenschap met betrekking tot een wezenlijke vraag zich met de geesteswetenschap verbond. Op deze wijze drong de leugen ook de post-reformatorische ideologie binnen. Deze heeft gedurende de hele negentiende eeuw tot nu toe haar invloed kunnen laten gelden tot in vakgebieden zoals de theologie toe. De erkende onderzoekers zoals Einstein en anderen voor hem hebben naar waarheid al de relativiteit van de natuur herkend, zodat toen de bekende relativiteitstheorie geformuleerd kon worden.

Pas dit inzicht stimuleerde de ontwikkeling van wetenschap en techniek zoals nooit tevoren. Het ging bij dit inzicht om het wezen van de natuur, om de innerlijke waarheid van de gevallen schepping (natuur). Omdat in het bijzonder de atoomgeleerden op absolute grenzen stootten, ook op ethische grenzen (goed en kwaad), trad later het fenomeen op dat atoomgeleerden in het gebied van de grenswetenschappen binnen moesten dringen en zich met aspecten van de geesteswetenschappen begonnen bezig te houden. (Von Weiz”cke etc.) De verkeerde conclusie was als volgt: Deze wetenschappers droegen de goede conclusie met betrekking tot de zichtbare natuur over op het hele universum. Kort samengevat: ook op het transcendente gebied, op God (Hfdst.2/1)

Juist in deze tijd keerde zich de theologie van de reformatorische inhoud (informatie) af. Ze werd verblind door de uitingen van de schijnbaar absolute exacte wetenschappen en daar zij zich zelf zag als blijkbaar ondergeschikt arbeidsgebied voor geesteswetenschappen, trok ze dit alles begerig naar zich toe. En zo wordt een van de grootste wisselingen van paradigma's (waarde- ommekeer) aller tijden verklaard.

De confessio (de belijdenis) van de Reformatorische theologie luidde:"het Woord van God. De getransformeerde, postreformatorische belijdenis heet nu :" het woord over GOD "
Op deze manier kan God volgens ideologie, smaak, politieke wijze van denken voor mensen juist datgene zijn, wat hij in zijn systeem van denken nodig heeft.God wordt onbetrouwbaar, veranderlijk en klein, menselijk.God wordt niet meer geloofd,maar gedefinieerd.

Hier nog een verwijzing naar de geestelijke geschiedenis.Er is schijnbaar werkelijk niets nieuws onder de zon. Wat er in de laatste honderd tot tweehonderd jaar theologisch veranderd is, hetgeen vandaag de dag als verworvenheid van het zogenaamde = vrije denken = geprezen wordt, voltrok zich al tijdens de geboorteweeÎn van de vroege christelijke kerk.

Hetzelfde relativisme in het theologische denken vinden we al bij de vroege gnostici van Egypte, die in de eerste eeuw na Christus de lijfelijke opstanding van Christus loochenden, omdat ze niet konden begrijpen dat het geloof geen twijfel toelaat aan hetgeen men niet kan zien. De gnostische evangeliÎn,die in 1945 in Boven- Egypte werden ontdekt,(het evangelie van de waarheid,het evangelie van Maria,etc.) propageren daarom ook een God volgens de eigen menselijke opvattingen en naar de menselijke smaak. Een God,die onderdanig wordt aan maatschappelijk-politieke programma's. De gnostici hebben het over God,de moeder,zoals dit ook gebeurt in de huidige feministische theologie.

Een wezenlijk kenmerk van de gnostische leer is het syncretisme,de vermenging van godsdiensten,dat ook nu het overheersende begrip is in alle nieuwe ideologische vormen.Dit fenomeen schijnt langzamerhand verscheidene christelijke kerken te ondermijnen.
Dit syncretisme heeft ook haar weerslag in de seculiere psychotherapie. De gnosis wordt immers algemeen als de wortel van verscheidene esoterische denkwijzen beschouwd.Het esoterische denken,dat vroeger slechts door initiatie te verkrijgen was,komt tegenwoordig openlijk voor de dag.Het hele New Age-denken is bijvoorbeeld doordrenkt met deze oude,traditioneel esoterische,geheime kennis

In bepaalde Vrijmetselaarsgroepen wordt bijvoorbeeld de god Jabu lon aanbeden, een syncretische constructie die bestaat uit Jahwe,Baal en On (Egyptische god.)De beide bomen blijken bij nauwkeurige beschouwing informatiebronnen te zijn voor tegengestelde theses. Jeremia klaagde al:

" Mij,de levende (ware) Bron,hebben ze verlaten en ze hebben zich daar bronnen uitgehouwen,die vol met gaten zijn en toch geen water kunnen geven."

Deze uitspraak van Jeremia verwijst naar de tragiek van een verleide mensheid.


Artikel uit: Bijbels omgaan met stress deel 2:
psychosomatische aspecten door dr. Kurt Blatter,
uitgegeven door st. Promise januari 1999

Bijbels omgaan met stress deel 2 ) Te bestellen via de webshop.

Share:Del.icio.us!Facebook!Google!Live!Yahoo!

Categorie: Schriftgezag