Opvoeden voor de nieuwe tijd

 

Opvoeders opgelet!! In alle opzichten is onze wereld zich aan het klaarmaken voor de nieuwe tijd. Er is een omslag gaande in het denken van de mensheid. De afgelopen twee millenia drukte het christelijke denken een stempel op de samenleving. Daar gaat nu een einde aan komen. Bijbelse begrippen krijgen een nieuwe inhoud. Religieuze termen een nieuwe betekenis. Onze generatie wordt subtiel ingewijd in dit nieuwe denken. Voor onze kids is die omslag in denken niet nodig. Als we niet oppassen worden zij gelijk al opgevoed volgens het nieuwe paradigma.

Het 'oude' denken

Wat we hier het 'oude' denken noemen, is het bijbelse, christelijke denken, wat voor veel zgn. verlichte aardbewoners afgedaan heeft. De bijbel gaat uit van absolute, objectieve en universele waarheden, betreffende God, de mens, de aarde; hun ontstaan, hun voortbestaan en hun relatie tot elkaar. Deze waarheden moeten in geloof worden aanvaard, want geloof is de enige zekerheid. (Hebr.11)

Zonder een opsomming van alle christelijke dogma's te geven, willen we hier toch kort enkele wezenlijke punten noemen, van wat de Bijbel zegt over God en mens. De Here God heeft de mens naar zijn beeld geschapen. Hoewel de zondeval een breuk heeft gebracht in de relatie van de mens tot God, is het God die in Christus toch weer de mogelijkheid biedt aan de mens om met en voor God te leven.

God is heiligheid, volmaaktheid en liefde, terwijl de mens-zonder-God gekenmerkt wordt door het tegenover gestelde: zonde, vergankelijkheid, egoÔsme. Het doel van de Here God is dat de mens (als mens) het karakter verkrijgt van de Here God. Niet door een gedrag aan te leren, maar doordat de Geest van God dit in het binnenste van de mens legt, die dit in zijn leven uit mag werken. Zo dient de maatschappij doortrokken te worden van bijbels ge–rienteerde begrippen, als rechtvaardigheid, barmhartigheid, vrede, gastvrijheid, vergeving, dienstbaarheid.

Indien de mens handelt vanuit zijn natuurlijke vermogens, dient dat niet tot opbouw van het onzichtbare rijk van God op aarde. Slechts wat in afhankelijkheid door geloof, gebed en volharding gedaan wordt, werpt hier op aarde en in de eeuwigheid zijn vruchten af, tot eer van God.

De mens, die in gemeenschap met Christus leeft, vindt daarin de bestemming van zijn bestaan, de vervulling van zijn levensdoel. Dit doel wordt echter pas volkomen na een levenslang proces van heiliging.

Door een gerichtheid op Christus kunnen zich in het leven van de mens bovennatuurlijke geestelijke gaven ontwikkelen, die de mens niet naar eigen goeddunken kan/mag gebruiken, maar enkel door de werking van Gods Geest en tot opbouw van Gods koninkrijk.

Het 'nieuwe' denken

In schril kontrast met het bovenstaande staat de nieuwe spiritualiteit van de nieuwe tijd. Daaraan ligt ten grondslag een totaal ander mens-, wereld- en Godsbeeld.

Tegenover het bijbels dualisme, waarbij God en mens twee verschillende partijen zijn, elkaars tegenover, staat in het nieuwe denken het monisme; d.w.z. niet dat God Iemand buiten de mens is, maar dat God in de mens is; de mens is een deel van het goddelijke. God is in dit denken niet een persoon, maar is de optelsom van alles wat bestaat; de mensheid, de natuur, de kosmos. De mens is als een klein riviertje, dat net zolang zijn weg moet zoeken tot het uitmondt in de grote oceaan, en daar deel van wordt, deel aan het goddelijke, onsterfelijke. In het boek "Met fantasie naar de nieuwe tijd" wordt het als volgt verwoord: "De werkelijkheid van het spirituele denken gaat uit van de gedachte dat er geen vijf en een half miljard mensen op aarde zijn. Nee, er is maar ÈÈn mens op aarde; of liever: er bestaat maar ÈÈn menssysteem of wereldbrein, en daarvan zijn wij allemaal een deel." In de moderne psychologie wordt dit aangeduid met het collectieve onbewuste.

BIJBELS DENKENNIEUWE SPIRITUALITEIT
dualisme; God en mens zijn twee individuele personen monisme; god en mens maken wezenlijk deel uit van dezelfde existentie
God is een persoon god is een kosmisch principe
God wil een relatie met de mens gebaseert op liefde en vrijwilligheid de mens is een eenling die aansluiting moet zoeken met het wereldbrein of collectief bewustzijn
Gods heiligheid confronteert de mens met normen en waarden goed en kwaad zijn geen norm, maar elementen op weg naar de onsterfelijkheid

Consequenties voor de opvoeding

In onze cultuur hebben we van "opvoeden" en "onderwijs" twee verschillende disciplines gemaakt. Opvoeden doen de ouders thuis en onderwijs ontvangen ze van de meester op school. Maar net zoals deze twee begrippen dezelfde wortel hebben, zo is de inhoud van deze woorden ook niet te scheiden.

Er is geen onderwijs zonder opvoedkundige waarde. Zo is ook opvoeden onmogelijk zonder het meegeven van een denkkader. De voor-de-hand-liggende consequentie is dat de twee opvoedende instanties niet op gespannen voet met elkaar moeten staan, maar juist in elkaars verlengde dienen te liggen, elkaar dienen aan te vullen.

Helaas zien we tegenwoordig steeds vaker dat school en thuis verschillende uitgangspunten hanteren, uitgaan van een ander denkkader. Zoals in het verleden de strijd is gevoerd voor een bijbelgetrouw onderwijs, zo moeten ook nu weer ouders vechten voor het behoud van het christelijk onderwijs. De puntjes op de i zetten als het gaat om de identiteit van de school. Zodra anders-denkenden binnen het onderwijs worden toegelaten, b.v. omdat ze toch alleen maar muziekles geven, wordt de deur opengezet voor een andere geest, vanwaaruit gedacht, geleefd, gehandeld wordt.

Het doel van een bijbelse opvoeding is dat de mens, en dus op jonge leeftijd ook het kind, leert op God te vertrouwen als de Almachtige, de Schepper, de Verlosser. Dit staat haaks op onderwijs, waarbij het kind moet leren te vertrouwen op eigen vermogens en een lesje in onafhankelijkheid en autonomie krijgt.

Een deemoedige houding, zoals in het lied "Ik wens te zijn als Jezus" tot uitdrukking komt, is wel heel wat anders dan de vermeende vereenzelviging met de innerlijk christus.

Het kind wordt schromelijk tekort gedaan in zijn persoonlijkheidsvorming en eigenwaarde als het te horen krijgt, dat het slechts een veredelde aap is, en als bij toeval door de natuur geselekteerd is voor een tijdelijk bestaan, dat uiteindelijk uitmondt in een onpersoonlijk samensmelten met de wereldziel. De blijde bijbelse boodschap, die het kind van alle kanten tegemoet moet komen, is dat een liefdevolle God het kind geschapen heeft, geaccepteerd heeft en wil helpen naar het beeld van God te leven.

Innerlijke gidsen

De Here God heeft de mens geschapen als sluitstuk en kroon op de schepping. Voor God is de mens niet een slap aftreksel van Zijn goddelijk wezen of zou de mens ernaar moeten streven God gelijk te worden. Maar in zijn mens-zijn was de mens naar het beeld van God geschapen en mocht hij als mens de heerlijkheid van God uitdragen en weerspiegelen. Ook na de zondeval is de mens mens gebleven, maar "wij allen derven (missen) de heerlijkheid van God" (Rom.3:23). Door de gemeenschap met God mogen we groeien naar de volheid in Christus (Efeze 4).

In het denken van de nieuwe tijd wordt de zondeval ontkent. Goed en kwaad is subjectief. Als er wordt gezegd dat we moeten groeien in Christus, dan wordt daar niet mee bedoeld het op bijbelse wijze gelijkvormig worden aan Christus, maar groeien naar de innerlijke christus, het christusbewustzijn, het collectieve onbewuste. Daarbij wordt niet de Bijbel als leidraad gebruikt, maar wordt geluisterd naar innerlijke gidsen uit het onderbewuste. Men is van mening dat alle antwoorden op onze vragen liggen opgeslagen in het eigen binnenste, in het collectieve onbewuste.

Door middel van oefeningen als yoga, transcendente meditatie, hypnose, autogene training, etc. verwacht men toegang te krijgen tot de innerlijke leermeesters. Door zich zo open te stellen voor het spirituele kan men heel gemakkelijk een prooi worden van demonen.

BIJBELS DENKENNIEUWE SPIRITUALITEIT
schepping: God heeft de mens geschapen evolutie: door natuurlijke selektie ontstond het zoogdier: mens
de mens bestaat als persoon tot in eeuwigheid na vele reÔncarnaties gaat de mens op in een onpersoonlijke wereldziel
de mens staat vanaf zijn geboorte onder de macht van de zonde zonde staat voor onkunde van de versluierde werkelijkheid, waar de mens naar moet zoeken
door geloof in Jezus Christus ontvangt de mens nieuw leven in relatie met God door de christus in jezelf te ontdekken ga je de weg op naar een hoger bewustzijn

Consequenties voor de opvoeding

Ook hier wordt weer duidelijk dat de uitgangspunten van een bijbels denken en de moderne denkwijze haaks op elkaar staan. Het kan niet anders of dit moet gevolgen hebben in de manier van onderwijs en opvoeding.

Voor een christen is de enige bron en oriÎntatie als ook leidraad voor zijn leven: het Woord van God, de Bijbel. Alles wat gezag heeft op zijn leven moet hiervan afgeleid zijn. Dus de persoonsvorming van het kind begint bij het vertellen van de Bijbelverhalen, het uitleggen van bijbelgedeeltes, het verkondigen van het Woord der Waarheid. Voorwaarde is een geopend hart om dat Woord aan te nemen en het leven en denken hiernaar te richten. Dus iets wat buiten en boven de mens staat geeft de richting aan.

Niet zo in het nieuwe denken. Daar ligt immers alle wijsheid opgeslagen in het innerlijk. Persoonsvorming daar vindt plaats door naar binnen te kijken, zichzelf te realiseren door te worden wat men is. Drs. Matzken schrijft daarover in 'Bijbel en Wetenschap': "Hiermee wordt de oude tegenstelling tussen 'educare' (ingieten) en 'educere' (losmaken) weer ten volle aktueel. Met andere woorden; het van buitenaf kennis inbrengen wordt nu vervangen door eruit halen wat inherent en latent aanwezig is." en verder: "Opvoeden concentreert zich dus grotendeels op het aanreiken van individuatie-technieken, als vormen van initiatie in het collectief onbewuste."

Evolutie

De evolutie-gedachte, gelanceerd door Darwin, gaat veel verder dan de vraag over de herkomst van de mens. De vraag moet ook gesteld worden waar de mens zich naartoe ontwikkelt, evolueert. In het hindoeistische denken is er een evolutie, waarbij een wezen zich ontwikkelt van plant, naar dier, naar mens, naar god; van materieel/vleselijk naar immaterieel/geestelijk. Het stadium, waarin we als mensheid nu verkeren is niet het eindpunt, maar een tussenstation.

Na de enorme toename van kennis in de laatste eeuwen, beginnen we nu aan de ontwikkeling van spirituele, geestelijke vermogens als een volgende stap in de evolutie van de mens. De mensheid moet los komen van de zichtbare materiÎle wereld en binnengaan in de onzichtbare geesteswereld om uiteindelijk het god-zijn te bereiken. Dit verklaart de enorme belangstelling voor het occulte en het bovennatuurlijke in onze dagen. Een toenemend aantal mensen neemt deel aan spirituele aktiviteiten en verkrijgt paranormale vermogens.

BIJBELS DENKENNIEUWE SPIRITUALITEIT
de gelovige mens is de woonplaats van de Heilige Geest de mens, die spirituele ervaringen zoekt, wordt toegankelijk voor boze geesten
de gelovige mens ontvangt geestelijke gaven om God te dienen de spirituele mens verricht door boze geesten op te roepen paranormale manifestaties
in gebed kan de gelovige mens met God communiceren door trance en meditatie wordt kontakt gezocht met de geestelijke wereld
door te leven door de Geest groeit de vrucht van de Geest, het karakter van God overlevering aan de satan betekent leven in angst, leugen, verslaving, dood en verderf

Consequenties voor de opvoeding

Ook aan kinderen wordt op jonge leeftijd al geleerd hoe ze zich open kunnen stellen voor de geestelijke wereld. Nadat eerst via strips, films en literatuur het kind vertrouwd is gemaakt met buitenaardse en bovennatuurlijke verschijningen en manifestaties, wordt heden ten dage d.m.v. spelletjes maar ook in klassikaal verband het kind geleerd in kontakt te treden met de geestenwereld.

Slot

De grootste vergissing, die we als christenen kunnen begaan, is te denken dat het allemaal wel mee zal vallen. Op de school waar onze kinderen naar toe gaan, komen zulke dingen niet voor. Het is goed vertrouwen te hebben in de schoolleiding en onderwijzers, maar dit mag geen reden zijn om onszelf mee in slaap te sussen. Ook kunnen we als ouders de gedachte hebben, dat ons kind toch bijna van school af is, dus is onze inzet niet zo noodzakelijk. Maar het is wel zaak dat de school als christelijke school verder bestaat. Wie zal de fakkel verder dragen? Wie vecht er voor het behoud van bijbels christelijk onderwijs? Wie draagt mede verantwoordelijkheid voor de identiteit van de school?

Als ouders zijn we niet alleen het dichtst betrokken bij de vorming van onze kinderen, maar hebben we gewild of ongewild invloed op de vorming van onze kinderen. Als ouders dienen we gebruik te maken van de stem, die we hebben, in het onderwijs, en tevens creatief zijn in de bijbelse vorming, die we thuis in de opvoeding meegeven. Bijbelse vorming, die bestaat uit het prediken (vertellen, voorleven, zingen, knutselen, naspelen, bespreken) van het Woord van God.

Marco Blankenburgh
1997

bronvermelding:

drs. Matzken en A.Nijburg - Met fantasie naar de nieuwe tijd. - 1994, uitgeverij Moria, Hilversum
drs. Matzken - 13 stellingen over persoonsvorming - Bijbel en Wetenschap, maart 1993


Share:Del.icio.us!Facebook!Google!Live!Yahoo!

Categorie: Opvoeding