Transcendente meditatie deel 1

EEN "HEMEL OP AARDE" DOOR TRANSCENDENTE MEDITATIE?

Een "wetenschappelijke" religie.

Transcendente meditatie is een hindoeÔstische meditatietechniek die ongeveer 30 jaar geleden naar het westen is gebracht door Maharishi Mahesh Yogi, een hindoemonnik en natuurkundige. De kern van het meditatieonderricht bestaat uit een inwijdingsritueel (poedja), waarbij in de oudste hindoeÔstische taal (Sanskriet) een aantal overleden "meesters" worden aangeroepen en waarbij de aspirant een godennaam (mantra) ontvangt om mee te mediteren. Dit alles wordt verhullend gebracht als "ceremonie van dankbaarheid" en "een betekenisloze klank".

Hoewel de "poedja" de kern is van het TM gebeuren, wordt het door de TM organisatie naar buiten toe afgedaan als een kleine bijkomstigheid en concentreert men zich voor het publiek vooral op het tonen van een wetenschappelijk gezicht.

De organisatie paradeert met vele wetenschappelijke rapporten en onderzoeksresultaten, die overigens voor bijna 100% in eigen kring zijn geproduceerd. De meeste mensen die op een TM lezing komen, weten dit niet en worden er nogal door geimponeerd.

De organisatie is internationaal wijd vertakt. Maharishi is het absolute en onfeilbare(!) hoofd van de TM organisatie. Hij streeft ernaar in elk land van de wereld een nationaal centrum met plaatselijke stichtingen te vestigen. Deze zijn weer in een netwerk met elkaar verbonden, via nationale leiders die allen direct verantwoording moeten afleggen aan Maharishi. Het internationale hoofdkwartier is gevestigd in het bergdorpje Weggis in Zwitserland, tevens de verblijfplaats van de goeroe.

De organisatie streeft er verder naar per land zoveel mogelijk doelgroepen te bereiken in de samenleving, waarbij men zich vooral richt op onderwijs en bedrijfsleven, symboliserende: groeikracht, financiën en macht. Sinds enige jaren geven ze ook onderricht in de zgn. siddhi-technieken. Deze technieken bouwen voort op de allereerste TM techniek en zijn gericht op het ontwikkelen van paranormale vermogens via manipulatie van de zielekracht van de mens. Het doel is de omgeving en anderen te beïnvloeden.

Naarmate er meer mensen mediteren, komt de samenleving, ja zelfs de hele wereld dichter bij een transformatie van het bewustzijn, waarbij lijden, ziekte, ouderdom en zelfs de dood uitgebannen worden: zo stelt de TM organisatie. Met zo'n transformatie zou de TM organisatie haar doel verwezenlijken, namelijk "een hemel op aarde" te vestigen, onder leiding van een wereldregering van meesters, die geen politieke-, maar bovennatuurlijke macht uitoefenen over de totale wereldbevolking.

De wortels.

Maharishi Mahesh Yogi beroept zich op de Vedische traditie. De Veda's zijn de oudste Hindoegeschriften. Zij bevatten volgens Maharishi de blauwdruk van de schepping en beschrijven de ontwikkeling van het bewustzijn van de mens. Heel de schepping zou uit het bewustzijn van de mens zijn voortgekomen. Een dergelijke zienswijze maakt de mens tot het middelpunt van het universum, wat ook een typisch hindoeïstische visie is. De redenering is simpel: sluit ik mijn ogen, dan bestaat de wereld niet meer; open ik mijn ogen, dan is alles wat ik zie, puur een projectie van mijzelf.

Maharishi trekt de lijn door naar de moderne theoretische natuurkunde en probeert verbanden te leggen tussen de theorieÎn van de kwantummechanica en de theorie over de mentale toestand van een mediterende. Zo zou de rusttoestand in de meditatie door de TM techniek overeenkomen met de vacu¸mtoestand in de kwantum mechanica.

De vedische geschriften verhalen echter over miljoenen oorlogvoerende goden en godinnen, hun persoonlijkheid, hun jaloezie en vetes enz. Deze goden worden door Maharishi "wetenschappelijk" vertaald met "natuurwetten". T. Witteveen, auteur van het rapport "Overheid en nieuwe religieuze bewegingen" in 1984 (het zgn. sektenrapport), noteert dat: "Maharishi onmiskenbaar wortelt in het Hindoeïsme, hetgeen ook in zijn theorieën tot uitdrukking komt." (blz.99).

Maharishi besloot in 1958 zijn spirituele techniek naar Amerika te brengen. Zijn typische Indisch-religieuze terminologie sloeg aanvankelijk niet aan. Hij paste zijn strategie aan, richtte zich op de behoeften van de westerse mens en liet in 1963 zijn boek verschijnen, getiteld: "The science of Being and the art of living". Daarin trachtte hij begrippen als: het Zijn, de geest, karma, prana, godsverwerkelijking, reincarnatie, transcenderen enz. in "westerse"- en "wetenschappelijke" termen uit te leggen.

De organisatie.

Voordat hij naar het westen kwam, stichtte Maharishi in India de Spiritual Regeneration Movement, een opwekkingsbeweging op hindoeistische grondslag. Maar in India was hij slechts een van de duizenden goeroes, die hun meditatietechnieken probeerden te slijten. Vandaar zijn overstap naar de Verenigde Staten. Hij zocht bewust de publiciteit en dat is hem aardig gelukt. Maharishi had altijd al gevoel voor public relations effecten. Dit vinden we ook in de opleiding voor leraar TM terug. Er wordt veel aandacht besteed aan hoe je de pers voortdurend kunt blijven interesseren, het belang van het schrijven van persberichten en krantenartikelen enz. Na 1965 kreeg Maharishi meer bekendheid door de Beatles. Hij won aan invloed onder de studerende Amerikaanse jeugd en zo ontstonden de eerste studentenstichtingen, zoals Students International Meditation Society (SIMS) en andere afgeleide stichtingen.

In Nederland kreeg de TM organisatie in 1975 vooral bekendheid door het TV programma "Zienswijze" van Jac van Belle. Momenteel opereert de organisatie in Nederland d.m.v. verschillende stichtingen, zoals de Stichting Onderwijs Wetenschap der Creatieve Intelligentie (SOWCI), een moederstichting in Laag Soeren met een vijftiental dochterstichtingen ter verbreiding van de basistechniek in dorp en stad, de stichting Ritam en de stichting Corporate development international, beiden gericht op managers en nog vele andere stichtingen om de Nederlander astrologie en Indiase geneesmethoden zoals vastenkuren, darmspoelingen, oliebehandelingen, yogaoefeningen e.d. bij te brengen.

Niet onbelangrijk is dat de organisatie in Nederland een "TM dorp" heeft, gevestigd in de wijk "Waterwijk" van Lelystad, waar de harde kern van de TM-ers zitten, ongeveer 200 in getal. Men heeft er inmiddels een TM basisschool opgericht waar zo'n 75 leerlingen op school zitten. Een meditatiekoepel is in aanbouw om zo'n 400 mediterenden in staat te stellen tezamen te mediteren. Behalve de locaties in Laag Soeren en Lelystad beschikt de organisatie over meerdere gebouwen, o.a. in Wassenaar, Vlodrop, Valkenburg en Enschede. Dit zijn de academies waar conferenties en weekend cursussen worden gehouden. Het aantal TM leraren in Nederland wordt op 250 tot 300 geschat, waarvan ca. 100 actief. De door Maharishi aangestelde leider is drs. J. Uijen, voormalig directeur personeelszaken van het Holec-concern. Dat TM voor managers toch niet altijd per definitie succes oplevert, zoals de TM-organisatie de gestresste manager-op-zoek wil doen geloven, blijkt uit de uitlating van de president-commissaris van het Holec concern, ir.J.W.M. van Rooy op de jaarvergadering van Holec in juni 1989: hij "... was blij met het vertrek van directeur Uijen. Hij hoopte dat deze aanhanger van de transcendente meditatie de volgende keer niet een retour, maar een enkele reis India zou nemen." (Telegraaf 6/6/89).

Betrouwbaarheid van de presentatie.

Het verhullen van het religieuze karakter van de TM techniek en aanverwante cursussen is het vaste marketingconcept van de organisatie. Wetenschappelijk onderzoek komt voornamelijk uit eigen koker. Zie daarvoor "The collected papers, scientific research on the transcendental meditation program" van de Maharishi European Research University Press, 1976. De betrouwbaarheid van dergelijke onderzoekingen is niet gegarandeerd, omdat de organisatie van mening is dat TM dÈ oplossing is voor alle problemen en dat de onderzoekingen dit dus behoren te bewijzen. Zo'n opvatting is ook niet bevorderlijk voor de wetenschappelijke houding van de onderzoekers.

Onderzoeken door onafhankelijke personen/instanties gedaan, zijn voorbijgegaan aan het feit, dat neutrale proefpersonen niet te krijgen zijn. Voor het vinden van proefpersonen was en is steeds de medewerking van de organisatie nodig. Mediterenden met slechte resultaten of degenen die met de beoefening gestopt waren, werden uiteraard niet aangemeld. Uit de informaties ten tijde dat ik zelf nog TM leraar was, bleek dat ca. 80% van de cursisten na kortere of langere tijd afhaakte. Officieel wordt dit uiteraard niet toegegeven en weigert de organisatie elke medewerking voor een onderzoek naar het aantal afvallers. De organisatie accepteert niet iedereen als cursist. Vooraf vindt een selectie plaats, omdat de beweging zelf ook onderkent dat de beoefening van TM instabiel kan maken. Zo is het dus niet mogelijk een a-selecte groep proefpersonen te vinden. Onderzoeken die een negatieve uitslag te zien geven verdwijnen met spoed in de doofpot. Een voorbeeld daarvan is een onderzoek geweest dat een toename van het aantal echtscheidingen aangaf.

Het sektenrapport van de Tweede Kamer stelt vast dat TM zich omgeeft met een waas van wetenschappelijkheid (blz.111) en dat de organisatie uitgaat van onjuiste wetenschapsopvattingen, m.n. het falsifieerbaarheidscriterium wordt veel te ruim uitgelegd. Populair gezegd betekent het hanteren van het falsifieerbaarheidscriterium door de TM beweging, dat de organisatie onjuiste of onwetenschappelijke uitspraken mag blijven doen, zolang hun onhoudbaarheid niet onomstotelijk aangetoond wordt, en dat men aan die uitspraken de status "wetenschappelijk" mag verbinden. In de lezingen worden de gevaarlijke kanten van TM ontkend.

De basiscursus.

De basiscursus begint met twee gratis en vrijblijvende lezingen. Daarna volgt de inschrijving en een persoonlijk gesprek, waarbij de aspirant via een formulier gescreend wordt op instabiliteit. Wordt hij toegelaten dan volgt het tekenen van een geheimhoudingsformulier en de inwijding, de "persoonlijke instructie". Het is de TM leraar verboden in te gaan op vragen over de inwijding of over onderdelen daarvan. Aaneensluitend volgen dan nog drie groepsbesprekingen van de meditatie ervaringen en vervolgens maakt men de afspraak dat de cursisten iedere maand terug zullen komen voor de "checking" van hun meditatie. Deze afspraken geven de organisatie de mogelijkheid om de mensen aan te blijven sporen verdere cursussen te volgen voor de noodzakelijke "geestelijke groei en zelfontplooiing."

De inwijding.

Voor de persoonlijke instructie of inwijding moet de cursist zelf meenemen: het cursusgeld (gemiddeld ca. f300,=), een nieuwe witte zakdoek, vers fruit en verse bloemen. Deze spullen worden vervolgens in tegenwoordigheid van de cursist geofferd op een altaar met wierook en kaarslicht, witte rijst en sandelhoutpoeder en kamfer. Dit zijn dezelfde spullen die ook op elk huisaltaar van hindoefamilies niet mogen ontbreken, wanneer er dagelijks wordt geofferd aan het pantheon van hindoe-goden en de speciale huisgod (van steen of koper).Op het TM centrum worden zowel de cursist zelf als zijn spullen geofferd aan de hindoegoden en aan de overleden leraar van Maharishi, wiens portret ook op het altaar prijkt.

Voor de cursist is dit alles een complete verrassing! Over het inhoudelijke deel van de poedja wordt hem namelijk niets medegedeeld. Het is echter wel zo dat de cursist de offerkamer niet mag verlaten. Indien de cursist zijn spullen zou afgeven en de leraar de ceremonie niet in aanwezigheid van de cursist zou opvoeren, maar even later de mantra (de meditatieklank) wel zou geven, dan zou toch blijken dat de hele techniek niet werkt.

Vergelijk wat er in Noorwegen gebeurd is: daar besloten TM leraren de persoonlijke instructie te geven zonder de ceremonie van aanroepingen van hindoegoden en overleden leraren op te voeren, maar de mantra "droog" door te geven. Het gevolg was echter dat de cursisten niet de gewenste effecten van de techniek kregen als degenen die wel onder spiritistische omstandigheden de techniek plus mantra kregen. De Noorse organisatie werd uitgestoten. Het sektenrapport zegt over deze gebeurtenis: "De aandacht van de internationale beweging voor de handhaving van "De zuiverheid van de leer" door de nationale organisaties manifesteerde zich enige jaren geleden door het besluit tot uitstoting uit de beweging van de TM organisatie in Noorwegen, die was overgegaan tot afschaffing van de ceremonie van dank voor nieuwe TM beoefenaren, die door haar als een niet relevant religieus rudiment werd beschouwd." (sektenrapport blz.97).

Spiritistisch ritueel.

De meeste publicaties over TM concentreren zich op de mantra, de godennaam, waarmee de cursist moet mediteren. De occulte beinvloeding van de cursist vindt echter plaats vanaf het moment van de ceremonie! Elke cursist die de ceremonie, met of zonder aandacht, heeft ondergaan is op dat moment getuige, maar ook onderwerp geweest van een spiritistische sÈance. Daar en toen raakte men occult besmet en "gebonden" in de zin zoals de Bijbel dat zegt. (Jes. 61:1, Luc.13:16).

Om een indruk te krijgen van de poedja geef ik hieronder slechts een kort uittreksel van de gezongen tekst uit het Sanskriet, waarbij de leraar een aantal rituele handelingen verricht o.a. buigen, neerknielen en offers aanbieden voor het portret van de overleden meester van Maharishi. Ook zal ik niet het hele scala van hindoegoden en overleden meesters uit de traditie opnoemen.

Het ritueel begint met woorden van zuivering en dan volgt de grote aanroeping: "Onophoudelijk buig ik eerbiedig neer voor Narayana (en andere overleden leraren MP.) enz..,Ik buig neer voor de woonplaats van de openbaring, de traditie en de purana's, de woonplaats van mededogen (deze woonplaatsen zijn het lichaam van de meester,MP.),voor de voet van de Eerwaarde, voor Shankara, de wereldbegunstiger. De goedgunstige Meester Shankara enz., prijs ik keer op keer. Bij wiens poort de volledige vergadering der goden ononderbroken om volmaaktheid smeekt, na gebogen te hebben voor de voet van de wereldleraar...en Brahmananda Saraswati (d.i. de overleden leraar van Maharishi, MP.), de voortreffelijkste van de goeroes, die ÈÈn en al licht is.

Offers.

Dan volgen de offerandes. De leraar zingt dan: "Ik bied de aanroeping aan; heil de lotusvoeten van de luisterrijke leraar". Dan worden de volgende attributen geofferd, terwijl de leraar het een en ander opheft voor het gezicht van het portret en vervolgens neerlegt op een koperen schaal op het altaar: een zetel ("asanam", d.i. een lichaam, nl. dat van de cursist). De cursist is zich hiervan niet bewust, maar de leraar als middelaar biedt de hindoegoden en meesters het lichaam symbolisch aan, onder het strooien van rijst op de koperen schaal, terwijl hij zingt dat hij zich neerbuigt voor de goddelijke (overleden) leraar. Vervolgens worden dan de andere attributen zoals de witte zakdoek, bloemen, fruit, kaarslicht en wierook enz. op dezelfde manier aangeboden.

Dat hier van een spiritistische seance sprake is, mag worden geillustreerd met de volgende gebeurtenis: tijdens de inwijding van een kind (kinderen vanaf 4 jaar kunnen ook een mantra ontvangen) zag het (helderziende) meisje, terwijl de leraar alle namen opriep in het Sanskriet, dat er een voor een mannen in vreemde kledij met bloemen verschenen in de bewierookte halfduistere initiatiekamer. Dat hier meer aan de hand is dan een liedje zingen erkent ook R.Wennekes, ex TM leraar in zijn boek: "Tussen wetenschap en mystiek", Kok - Kampen 1987. Hij stelt: "Wat tijdens iedere initiatie opgeroepen wordt, is het krachtveld van de zogenaamde heilige traditie van leermeesters, die de kennis achter TM... van meester op meester hebben doorgegeven." (blz 74). Het gaat om concrete zaken. Wennekes, die overigens geen christen is, ging te rade bij een hindoestaanse priester met de vraag wat er feitelijk gebeurt tijdens de poedja: "...met het ritueel roept men de geest van de goeroe op,..."(blz 75), was o.a. het antwoord. Wennekes ontkent dat dit ritueel een spiritistische sÈance is, maar de bijbel is hier zeer duidelijk over. "Gij zult u niet wenden tot de geesten van doden of tot waarzeggende geesten, gij zult hen niet zoeken, om u met hen te verontreinigen: Ik ben de Here, uw God." (Lev.19:31).

Het lichaam, een instrument.

Wat mij ontzet, is het feit dat de TM leraar in opleiding indertijd over deze esoterische (geheime) achtergronden niet ingelicht wordt. Niet alleen voor de beginneling maar ook voor de verder gevorderde TM-er verzwijgen Maharishi en de organisatie de opgeroepen occulte krachten die nodig zijn om de meditatie tot een succes te maken. Het gaat bij spiritistische seances niet altijd om het waarzeggen of overbrengen van boodschappen. Uit de occulte literatuur is bekend dat na een seance, geesten gevraagd of ongevraagd, mensen gaan "begeleiden", de zgn. geleidegeesten, die de mens zogenaamde paranormale vermogens kunnen verschaffen. De prijs hiervoor is uiteraard dat het lichaam van de mens dient als woning voor deze geest/geesten. Het wordt dan gebruikt als instrument voor wezens uit de duisternis met satan aan het hoofd. Vergelijk hiervoor mijn artikel over spiritisme in het christelijk onderwijsblad "Bezinning", Amersfoort, januari 1991, waarin o.a. gewaarschuwd wordt voor spiritistische spelletjes onder de schoolgaande jeugd.

De eerste christenen waren met deze verschijnselen wel bekend, aangezien zij leefden in een tijd dat de levens- en wereldbeschouwing doortrokken was van allerlei goden en geesten. Met de opkomst van het "nieuwe tijdperk", new age, en de daarbij behorende occulte bewegingen waaronder de TM beweging, zijn we helemaal terug in de gnostiek-okkulte sfeer en is het Woord van God weer actueel geworden voor wat betreft de kennis die we nodig hebben om deze bewegingen te kunnen ontmaskeren.

De betekenis van het lichaam voor de christen.

Jezus sprak over zijn lichaam als over een tempel (Joh.2:19-22), en ook Paulus vertelt de christenen in Korinthe dat zij Gods tempel zijn, nu zij in Christus geloven en Hem steeds indachtig zijn. "Weet gij niet, dat gij Gods tempel zijt en dat de Geest Gods in u woont? Zo iemand Gods tempel schendt, God zal hem schenden. Want de tempel Gods, en dat zijt gij, is heilig!" (1 Cor.3:16-17).

Christenen, althans zij die het niet alleen in naam zijn, maar ook de wedergeboorte en de macht om Gods kind te worden (Joh.1:12-13) ontvangen hebben, mogen zich geven aan Hem, Jezus Christus, die onze Maker en Here is, tot zijn dienst bereid. "Ik vermaan u dan, broeders, met beroep op de barmhartigheden Gods, dat gij uw lichamen stelt tot een levend, heilig en Gode welgevallig offer: dit is uw redelijke eredienst." (Rom.12:1). En in 1 Korinthe 6:19-20 lezen we : "Of weet gij niet, dat uw lichaam is een tempel van de Heilige Geest, die in u woont, die gij van God ontvangen hebt, en dat gij niet van uzelf zijt? Want gij zijt gekocht en betaald. Verheerlijkt dan God met uw lichaam."

Op deze wijze wordt het koninkrijk van God zichtbaar op aarde, namelijk door hen die gekocht en verlost zijn door het bloed van Jezus Christus en die gehoorzaam willen zijn aan Gods woord. Alle andere beloften van hemelen op aarde, (Maharishi onderscheidt zelfs een "Europese hemel" op aarde), zijn evenzovele loze beloften en misleidingen van valse profeten.

In een volgend artikel zullen we nader ingaan op werking en inhoud van de mantra's en andere onderwerpen met betrekking tot de TM organisatie.

drs. M.C.Petit - van Hoorn.


Share:Del.icio.us!Facebook!Google!Live!Yahoo!

Categorie: Meditatie en occultisme