Het geweten deel 1

HET GEWETEN
(eerste deel)
Inleiding
In enkele artikelen over het geweten willen we de belangrijke  plaats, die het geweten in het bijbelse mensbeeld inneemt,onderstrepen. We zullen daarbij vooral putten uit gegevens van een belangrijk werk van Watchman Nee, getiteld:  "De geestelijke mens", een boek over de drie-eenheid van de mens.

In de moderne psychologie en begeleiding is de functie van het
geweten een "prehistorisch", bekrompen onderwerp van een aantal
christenen, dat allang achterhaald is. Lang geleden heeft men al
afgerekend met die ouderwetse schuldgevoelens en het zondebesef.
Het geweten wordt dichtgeschroeid en men vervangt "schuld" door
het hindoeïstische beginsel maya, of onwetendheid. Er zijn geen
absolute normen voor goed en kwaad, iedereen heeft zijn eigen
normen. In de bijbel echter neemt het geweten een uiterst
belangrijke plaats in, in de bevrijding en verlossing van de
gehele mens en zeker ook in zijn gemeenschap en ervaring van de
gemeenschap met God en het kennen van Zijn wil. Reden genoeg een
en ander eens nader te bezien. Boom van kennis van goed en kwaadœ

Zondeschuld en daaruit voort vloeiende lichamelijke en
psychische klachten is zeker de meest voorkomende oorzaak bij
psychosomatische aandoeningen. Willen we een juist beeld krijgen
van de problematiek en oplossingen hiervan, dan moeten we terug
gaan naar de eerste mensen. De verhoudingen tussen de mens en
God, en tussen mens en medemens, maar zeker ook de innerlijke
verhoudingen van lichaam, ziel en geest zijn ontwricht sedert de
zondeval.Adam en Eva hadden gezondigd door te eten (=gemeenschap te
hebben) van de boom van kennis van goed en kwaad. Ze wilden zich
als het ware op het zelfde niveau plaatsen als de alwijze,
alwetende en almachtige God. Dit door alle kennis in zichzelf te
hebben, zonder de Schepper van alle dingen. Kennis buiten God is
echter dood, in tegenstelling tot de kennis (gemeenschap) van
God, die ten leven leidt (boom des levens).Deze kennis zonder God wordt bijbels getypeerd als dwaasheid.
De dwaas zegt in zijn hart(geest): "Er is geen God."(psalm 14:1) In
het evangelie van de Here Jezus kan de dwaas weer wijs worden,
door de wijsheid van God, die voor de wereld een dwaasheid is,
N.l. HET KRUIS (1 Kor.1: 24,25)Bij de wedergeboorte maakt de Heilige Geest inwoning in het hart(geest) van de gelovige, en is daar voor eeuwig aan verbonden
(Rom. 8:35. Het kostbare bloed van Christus reinigt de geest, en
de Heilige Geest werkt in de geest van de mens door gemeenschap,
intuïtie en geweten. Door het gereinigde geweten leert de
menselijke geest de wil van de Heilige Geest kennen. Hebr.9:14: Hoeveel te meer zal het bloed van Christus, die
Zichzelf Gode onstraffelijk opgeofferd heeft, uw geweten reinigen
van dode werken,œ om de levende God te dienen. Door die reiniging mogen we een nieuw leven leiden om God te dienen, en hebben we door de Heilige Geest toegang, samen met alde heiligen tot de lengte, breedte en diepte van God. Doordat Christus in onze geest woont, mogen we de liefde van Hem kennen,die alle kennis te boven gaat. (Efeze 3:17,19)De Heilige Geest maakt ons waarlijk vrij, onder andere door hetgeweten, waarin o.a. de Geest ons maant onze oude levenswandel op te geven.
Zo vervult Christus voor eeuwig (naar de ordening van
Melchisedek) een Hogepriesterschap in het binnenste Heiligdom,
waarin Hij met Zijn leven en bloed ons leven heiligt.Daarom hebben we de vrijmoedigheid om voor God te staan, door het
bloed van Jezus, door het reinigende bloed. Als ons geweten rein
is, zonder onbeleden bewuste zonden, kunnen we de volle
gemeenschap beleven en diepe innerlijke vreugde ervaren door de
Heilige Geest.Hebr.10:22: "Zo laat ons toegaan met een waarachtig hart (geest) in volle verzekerdheid van het geloof (hetgeen toegang geeft tot kwaad geweten, het lichaam gewassen zijnde met rein water."Een slecht geweten wordt voortdurend aangeklaagd. De gemeenschap met Christus wordt belemmerd en verlamd. Als ons geweten niet in orde is, wordt onze toenadering tot God verkrampt, omdat we niet werkelijk geloven kunnen dat God iets tegen ons heeft. Het
berooft ons van de vrijheid tot de gemeenschap met Christus.

Daarom moet een christen in zijn geweten gereinigd zijn van
aanklachten, door het bloed volkomen gereinigd, zodat er
werkelijk geen aanklacht meer is. (Rom.8:33,34) Als we ons bewust
blijven van zonden, richt onze geest zich er steeds weer op om
die weg te werken en blijft er geen kracht meer over voor hemelse
dingen.

Bij verwaarlozing van de stem van de Heilige Geest in ons geweten
ontstaat een vleselijke levenswandel. Het geweten verteld ons of
de verhouding met God en met de medemens rein is. Of onze
gedachten en daden komen uit onze eigen wil of uit God. Bij een
geestelijke groei zie je dat die twee steeds dichter bij elkaar
komen.
Zo kan de Heilige Geest spreken tot een gelovige; b.v. bij
Paulus: (Rom.9:1) "Ik spreek de waarheid in Christus, mijn
geweten getuigt met de Heilige Geest...........".Als we de vermanende stem van de heilige Geest horen, moeten we
direct onze zonden belijden. Nooit proberen deze toe te dekken.
Onderdrukken van het geweten
Veel christenen doen dit niet en hebben vaak twee manieren om hun
geweten te onderdrukken.
1) door het geweten te beargumenteren en hun handelen te
rechtvaardigen. Deze methode gaat er vanuit dat alles wat
verstandig lijkt ook de wil van God is. Het besluit door eigen
kennis wat de wil van God is. Het geweten bepaalt echter wat van
God is en niet ons verstand.Daarom moeten we niet uit het
verstand leven, maar door de wil van God. Het verstand dient in
de eerste plaats geleid te worden door de Heilige Geest.
Verklaringen kunnen wel het verstand bevredigen, maar niet het
geweten. Zolang de oorzaak van de veroordeling niet is
weggenomen, blijft het geweten aanklagen. Totdat het verhard of
dichtgeschroeid wordt (1Tim.4:2) en men geen enkele echte
vrijmoedigheid meer heeft tegenover God. Het leidt onder andere
tot psychosomatische klachten.) de tweede verkeerde methode is dat men andere dingen gaat doen om het geweten te ontlasten. Veel christenen willen de innerlijke
stem niet meer horen en vluchten in andere dingen doen (waaronder
goede, zgn. "geestelijke werken". In plaats van de wil van God
Te doen, doen ze goedogende dingen. Voor Christus heeft dit
echter geen geestelijke waarde. God gaat het niet om onze offers,
maar om onze gehoorzaamheid aan Zijn wil.Rust in ons geweten kunnen we zelf niet scheppen, deze krijgen we
als we in de Geest wandelen, naar Hem luisteren en gehoorzamen.œ
Zo moet onze innerlijke stem vaak leiden tot verootmoediging,
waarin we door concrete schuldbelijdenis (1 Joh.1:9) komen tot
heiliging, reiniging en gehoorzaamheid.Dit bevorderd de geestelijke groei. De toetssteen is dan ook hoe
we de zonde haten (niet stiekem koesteren) en hoe oprecht we de
wil van de Heer willen doen.Als een kind van God trouw is in deze strijd tegen zijn eigen
zonden, en trouw het geweten volgt, zullen ook in toenemende mate
de onbewuste zonden bedekt worden. De Heilige Geest zal ons de
vaardigheid geven steeds meer te begrijpen en te leren van de wet
die in ons hart geschreven isœ door Christus. (Hebr. 10:15,17,
Hebr. 8:10)
EEN REIN GEWETEN
Een belangrijk geheim van een overwinnend christenleven is een
zuiver, rein geweten. In Handelingen 23:1 zegt Paulus tegenover
de joodse raad, dat hij met een rein geweten voor God gewandeld
heeft.(zie ook 2Tim.1:3) Dit is echter een zaak van oefening,
waarin ieder christen zich dient te bekwamen. (Hand.24:16)Uiteindelijk is de lof of kritiek van mensen om ons heen altijd
te bezien met een zekere scepsis. Zij zien vaak het hart niet
aan. Een christen moet niet in de eerste plaats de getuigenis van
anderen of van zichzelf als toetssteen hanteren voor een goed
leven, maar het getuigenis van ons levend geweten, waarin God
zelf spreekt. Dat is onze enige maatstaf.2 Kor.1:12 : "Want dit is onze roem, het getuigenis van ons
geweten, dat we in heiligheid en reinheid Gods, niet in
vleselijke wijsheid, maar in de genade Gods, in de wereld
verkeerd hebben.Hoewel Paulus best een indrukwekkende staat van dienst aangevoerd
zou kunnen hebben, is hij er zich terdege van bewust, dat alleen
het feit dat er een hemelse Hogepriester is, die zijn zonden
reinigt, een basis van leven is.Alle roem is uitgesloten. Naast een eenmalige reiniging door het bad der wedergeboorte (Titus 3:5) tot behoud, is er een
voortdurende reiniging nodig van ons geweten, die plaats vindt,
als we de zonden die de Heilige Geest ons aangeeft door het
geweten, beleden en gereinigd hebben.Wandelen in heiligheid en genade Gods. Zo kan men ook pas de wil van de Heer verstaan in het leven. (Rom.12:1,2
)Een belangrijk aspect wat bij het oefenen van het geweten voor God en mensen (dat hoort bij elkaar) in de bijbel genoemd wordt,
vinden we in 1 Petrus 3:13,17:
"Heiligt de Christus in uw harten, als Here, altijd bereid tot
verantwoording aan al wie u rekenschap vraagt van de hoop, die in
u is, doch met zachtmoedigheid en vreze, en met een goed gewetenœ,
opdat bij al het kwaad dat men van u spreekt, zij, die u goede
wandel in Christus smaden, beschaamd gemaakt worden. Want het is
beter te leiden, indien de wil van God dit eist, goed doende dan
kwaad doende.
"Lijden omwille van de Here Jezus Christus is een genade in het
Woord (Kol.1:24).
Dit is geen vorm van ascese of het zelf zoeken
van lijden, maar een lijden wat ontstaat, na het volgen van Gods
stem in ons geweten. Bij een gereinigd geweten leren we steeds
beter de stem en wil van God verstaan. Soms kan dit betekenen dat
we een andere weg volgen dan omstanders, ja, zelfs broeders en
zusters van ons verwachten. Het kan zelfs leiden tot
gevangenschap, marteling en dood (Rom.8:36). Toch geldt als
absolute voorwaarde om in de rust van Christus te blijven: "Heden
indien gij zijn stem hoort, verhardt uw hart(geweten) niet."
(hebr. 4:7b) Alleen een goed geweten voor God en mensen wekt een goed
getuigenis. Laten we ons niet afschrikken (1 Petrus 3:15) door
kwaadsprekerij en dreiging van de tegenpartij, ook al proberen
mensen dit goede getuigenis te bestrijden. Het zal zeker niet
lukken(vers 16b). Een goed gedrag kan een slecht geweten niet
beïnvloeden, en kwaadsprekerij kan een goed geweten niet
verstoren.In het volgende artikel over het geweten hopen we meer in te gaan
op de relaties tussen geloof en geweten, tussen kennis en
geweten, en de bijbelse betekenis van een zwak, sterk of rein
geweten.
Gerard. Feller.
Categorie: Bijbelstudie: geestelijke kennis