Gewonde genezers

 

Gewonde genezers

André H. Roosma
De titel van dit artikel is ontleend aan het motto van deze website – de regel die boven alle artikelen op deze site staat. Bij dat motto heb ik me onder andere laten inspireren door de titel van een boek van Henri Nouwen. Daarover verderop meer. Nu terug naar de titel: Gewonde genezers.
Op ’t eerste gezicht lijkt het wellicht een tegenspraak in zichzelf. In een ziekenhuis heb je genezers en gewonden, maar dat zijn niet dezelfde mensen. Zo hebben we vaak alles netjes ingedeeld, denken we. Iemand die gewond is kan niet zelf een genezer zijn.
Dat beeld passen we op anderen toe, maar vaak ook op onszelf.

 


de ziekenhuisvisie:
slechts 2 soorten mensen:
‘genezers’ en ‘zieken’

We zijn óf gewond, óf genezer. We hebben hulp van anderen nodig, óf we zijn zelf iemand die anderen helpt. Maar alsjeblieft niet allebei tegelijk, dat maakt het maar verwarrend.
Bovendien: hoe kan iemand die zelf nog hulp nodig heeft, nou anderen gaan helpen? Dat is toch vragen om moeilijkheden?1 Hulp of genezing moet je toch zoeken bij iemand die ‘het helemaal heeft’ of...?
In dit artikel wil ik op dit soort vragen ingaan en hoop ik u te laten zien hoe onze visie hierop verstrekkende gevolgen heeft voor onze visie op relaties én onze visie op pastorale hulpverlening.

De ‘ziekenhuisvisie’

De indeling waar ik het hierboven over had: je bent óf gewond óf genezer, noem ik wel de ziekenhuisvisie. Ik wil hier nu iets op inzoomen; er iets beter naar gaan kijken.
Deze ziekenhuisvisie veronderstelt dat er mensen zijn die anderen kunnen helpen maar zelf geen hulp nodig hebben. Ik zet hier een vraagteken bij. Zijn er in deze gebroken wereld mensen die emotioneel gezien anderen niet nodig hebben? Ik betwijfel het sterk. Zoals ik elders duidelijk maak, geloof ik dat we geschapen zijn voor relatie. In relatie is er sprake van wederzijdse afhankelijkheden. Zonder kwetsbaarheid wordt liefde een leeg iets. Als jouw liefde mij geen goed kan doen omdat ik er niet van afhankelijk wil zijn of durf te zijn (of andersom), wat kunnen we dan nog voor elkaar betekenen? Het is juist bij uitstek in onze verwondheid, onze kwetsbaarheid, onze beperking, dat een ander iets voor ons kan betekenen en een relatie kan bloeien.
Anderzijds: hoe verwond en beperkt we ook zijn of lijken, er zijn altijd manieren waarop we iets voor iemand anders kunnen betekenen. De bekende verlamde schrijfster en schilderes Joni Eareckson-Tada schrijft ergens dat ze het een periode erg moeilijk had met haar afhankelijkheid. ’t Leek of zij van iedereen afhankelijk was en niemand van haar. Tot ze ontdekte hoeveel tijd ze had om voor anderen te bidden, hoeveel gelegenheden er waren om met een glimlach iemand gelukkig te maken, et cetera.

De gevolgen hiervan zijn vérstrekkend. Als we ons concentreren op onze verwondheid en onze beperkingen, en anderen zien als mensen die zoveel méér hebben, dan komen we terecht in een slachtoffer-rol: ‘arme ik’. We missen dan de gelegenheden en momenten waarop we – wellicht door iets kleins – zo veel hadden kunnen betekenen voor iemand anders. Al te gemakkelijk gaan we onszelf dan als patiënten zien en ons ook zo gedragen, terwijl we de rest van de wereld gaan zien als doktoren en verpleegsters. We worden dan gemakkelijk -onbewust- hard en eisend tegenover onze omgeving. Maar... was dat niet juist hoe velen van ons gewond geraakt zijn? Doordat anderen alleen aan hun eigen noden en wensen dachten en niet de gevolgen overzagen die hun gedrag voor ons zou hebben? Zó wordt dus veel pijn en trauma doorgegeven, van generatie op generatie, in gezinnen, in kerken en gemeenten, en in andere verbanden.2
Dan maar naar de dokters- of verpleegsters-positie: “ik ben er voor anderen, en zelf heb ik geen noden, zelf ben ik ‘sterk’”? Hoe ervaart u het als iemand u helpt die zo ‘sterk’ is? Ik ervaar dat vaak als ongelijkwaardig – neerbuigend, soms wel. Zelden word ik er echt door opgebeurd of opgebouwd. Dus dat is ook geen alternatief.3

 

Enkele Bijbelse voorbeelden

Ik moet hierbij denken aan Jezus Zelf. Op een dag was Hij met Zijn discipelen onderweg van Judea naar Galilea

Lees verder door hier te klikken

Categorie: Gezondheid & Bijbel