Christen zijn op je werk: last of lust voor de kerk?

Christen zijn op je werk: last of lust voor de kerk?

door Maarten Pijnacker Hordijk (Bedrijfsgebed)

Dit jaar wordt er in veel kerken en gemeenten op zondag 7 november op de landelijke themazondag gepreekt over ‘christen zijn op je werk’. Veelal voor de allereerste keer, hoewel zo’n 60 tot 80% van alle volwassenen in de dienst op zondag ermee te maken hebben. Dat zijn dan ruim 400.000 christenen, naar schatting zo’n 5% van alle mensen met een baan. Opvallend dus eigenlijk, die (ontbrekende) aandacht in de kerk. Of toch niet? Een verkenning van de thematiek.

Actieve christenen krijgen soms de vraag of ze nog een extra taak op zich willen nemen. Dan kun je het gevoel hebben te moeten kiezen: òf je gaat meer in de kerk doen en kiest ‘dus’ voor God, òf je kiest voor je werk/ carrière en kiest ‘dus’ voor jezelf. Deze tegenstelling lijkt logisch, maar berust op een ernstige misvatting.

Hoe zien wij werkende christenen?

Bij ons zijn 'fulltime christenen' zoals voorgangers en zendelingen, geestelijker en dus belangrijker dan 'gewone christenen'. We kennen zelfs intuïtief een zekere rangorde toe aan een aantal christelijke functies. Bovenaan staat (en dus het belangrijkst is) onze eigen geestelijke leider (predikant/ voorganger/ pastor/ pastoor, enz.). Dan komt de zendeling/ missionaris die meestal fulltime en ergens ver weg voor God werkt. Vervolgens de fulltime kerkelijk werkers. Dan de 'tentenmaker' die in een voor het evangelie gesloten land weliswaar een 'gewoon beroep' heeft, maar er eigenlijk is om het evangelie bekend te maken. Daarna komt degene die een geestelijk ambt vervult als ouderling/ oudste/ diaken/ kerkelijk werker enz. En tenslotte, helemaal onderaan, de 'gewone christenen'... Ruwweg dus het onderscheid tussen ‘geestelijkheid’ en ‘leken’.

Deze tegenstelling gaat al terug tot de vroegchristelijke kerk bij kerkvader Augustinus. Daar kwam onder invloed van het neoplatonisme de idee op dat materie niet belangrijk is, maar alleen het geestelijke. Het is dit Griekse denken dat onderscheid maakt tussen het ‘natuurlijke’ en het ‘geestelijke’ en het leven in allemaal vakjes indeelt. Dit heeft de theologie doortrokken, en bepaalt mede onze hedendaagse kijk op de werkelijkheid. Sinds de Reformatie is het priesterschap van àlle gelovigen in de Bijbel weliswaar herontdekt, maar helaas niet voldoende uitgewerkt.

Vreemd onderscheid eigenlijk…

Belangrijk

Niet zo belangrijk?

35 minuten lesgeven op de zondagsschool

35 uur per week als christen voor de klas staan

Zendeling

Werkend kerklid

‘Geestelijke’ zaken

‘Wereldse’ zaken

Kerktijd

Werktijd

Zondag

Maandag

Hoe ziet de Bijbel de werkende mens?

De Bijbelse visie staat haaks op onze theologie van werk en arbeid. Adam en Eva kregen nota bene al vóór de zondeval van God de opdracht om te heersen en te werken (Gen. 1:26, 28 en 2:15, 19). De waarde van ons werk ontlenen we dan ook aan God zelf, die als Schepper werkzaam is. In ons werken mogen we Hem weerspiegelen en met Hem een ruimte scheppen waar de mens kan bloeien. En daarom is God ook geïnteresseerd in alles wat wij doen en wil Hij betrokken zijn, óók bij ons gewone leventje. Het Bijbelse en Hebreeuwse denken gaat ervan uit dat het leven één geheel is, zònder ‘vakjes’. De woorden ‘integer’ en ‘integraal’ drukken dat heel mooi uit: letterlijk één geheel, zonder (op)delingen. Verder in het Oude Testament is er wat betreft werk geen onderscheid tussen het 'natuurlijke' en 'geestelijke'. Denk aan Jozef, David, Nehemia, Amos, Daniël, Esther en een Bijbelboek als Spreuken. In het Nieuwe Testament is het niet anders. 'Wat u ook doet, doe het van harte, alsof het voor de Heer is...' (Kol. 3:23), 'Maar zonder Mij kun je niets doen.' (Joh. 15:5), 'Zo moet jullie licht schijnen voor de mensen, opdat ze jullie goede daden zien en eer bewijzen aan jullie Vader in de hemel.' (Matth. 5:16). Jezus noemt ons 'het zout der aarde' en 'het licht van de wereld' (Matth. 5:13-16). Voor God is het dus niet belangrijk wat we doen, of waar, maar wie we zijn en met welke houding en motieven we dingen doen.

De huidige situatie in Nederland

Ook christenen zijn een groot deel van hun leven letterlijk bezig met werk. Velen hebben een zekere ‘verlegenheid’ met dit thema, en leven in twee werelden, die van ‘de kerk’ op zondag (en de avonden voor de kerk) als christen en die van ‘het werk’ doordeweeks als… ja, als wat eigenlijk? Ze hebben er helemaal geen behoefte aan om zich ook op hun werk te ‘profileren’ als christen. Niet dat ze zich er erg voor schamen, maar bijvoorbeeld samen met christencollega’s bidden op je werk… Uit onze daden blijkt hoe serieus we geloven dat God ook ons werkleven wil leiden. Dat onze collega’s zonder God verloren zijn, en wij dus letterlijk midden in een zendingsveld leven. Dat er ook op ons werk een onzichtbare werkelijkheid is, waar een geestelijke strijd aan de gang is. En dat Hij kracht verleent aan eenparig gebed.

En in de gemeente zijn er tot nu toe weinig preken over 'geloven op maandag', is er nauwelijks onderwijs over 'christen zijn op je werk', en is er een povere pastorale zorg voor deze werkers in de frontlinie... 'Gewoon werk' wordt nog te weinig gezien als een geweldige kans en opdracht, en teveel als een min of meer noodzakelijk kwaad om in ons onderhoud te voorzien en de kerk te financieren.

Opvallend dus eigenlijk: voor de kerk is werk nog vaak iets dat tijd en energie kost en afleidt van de hoofdzaak, het evangelie verkondigen. En voor gewone christenen is de kerk nogal eens een vorm van vrije tijdbesteding...

Hoopvolle ontwikkelingen: steun vanuit de gemeente is mogelijk

Maar het kan ook anders! De deelname aan de landelijke themazondag ‘christen zijn op je werk’ is een aardige graadmeter. Steeds meer christenen ontdekken dat de kerk hen op hun ‘gewone werk’ steunt door hen heel nadrukkelijk aandacht te geven in hun midden-in-de-wereld-staan. En dat kan het beste op een heleboel manieren tegelijk. Een aantal tips.

·         Allereerst: ontdek de Bijbelse visie op arbeid. Werkende christenen verdienen ondersteuning, of ze nou bij elkaar zijn in kerken en kleine groepen, of verspreid in de wereld bezig zijn.

·         Geef in de preken op zondag en in het onderwijs stelselmatig aandacht aan ‘christen zijn op je werk’ en de roeping van christenen op hun werk. Op je gewone werkplek kun je geestelijk groeien, kunnen geestelijke gaven zich ontwikkelen en is plaats voor bedieningen en evangelisatie.

·         Er zijn veel onderwerpen die daarbij kunnen helpen. Denk dan aan bijvoorbeeld: Theologie van het werk / Roeping / Het werk als bedieningsterrein / Getuigen op het werk / Omgaan met chefs / manipulatie / Gezag dragen / Schepping / Succes / Falen / Ambitie / Ontspanning / Rust / Sabbat / Geld en schulden / Eerlijkheid (geen tweeërlei gewichten gebruiken) / Druk en stress / Timemanagement / Flirten / Seksuele verleiding / De waarheid spreken / Milieuzaken / Geestelijk zijn op het werk

·         Rust christenen toe voor de taak die ze – geestelijk gezien – door de week hebben op hun werk.

Er wordt wel gesproken over het feit dat je als christen een getuige behoort te zijn op je werk, maar hoe je als christen met lastige situaties om moet gaan, daar hoor je weinig over. Alsof God niet geïnteresseerd is in je werk en je alleen maar ziet als een instrument om het evangelie door te geven.

·         Luister dus naar de behoeften van de werkers en bid voor ze. Vraag regelmatig wat de belangrijkste kwesties zijn op het werk/ school. Vraag hòe de gemeente hen beter zou kunnen steunen op deze gebieden. Op de speciale website www.christenzijnopjewerk.nl is een speciale enquête beschikbaar om in je eigen kerk te houden.

·         Maak gebruik en bezoek activiteiten van organisaties* die zich hierin gespecialiseerd hebben, zoals www.gelovenopmaandag.nl.

·         Help hen het evangelie in praktijk te brengen en dóór te geven in hun dagelijkse werkomgeving, zoals in een Alpha-op-de-werkplek. Er is weer ruimte voor spiritualiteit! Stimuleer het geloofsbewustzijn en het besef van Gods tegenwoordigheid, ook op de werkplek!

·         Moedig christenen aan om op hun werk en beroepsgroep* contact met elkaar te zoeken en ook samen te gaan bidden*.

·         Hang in uw gemeente op het prikbord een poster Bedrijfsgebed* op.

·         Lees goede boeken* over dit onderwerp, en behandel die bijvoorbeeld samen op een (interkerkelijke) studiekring.

Hoopvolle ontwikkelingen: ook op je werk kun je prima christen zijn

Steeds meer christenen ontdekken dat hun geloof ook in hun werksituatie soms goed van pas komt. En dat je daar tegenwoordig weer rustig voor kunt uitkomen. Het mooie van christen-zijn op je werk is dat je vaak dag in dag uit met dezelfde mensen (collega’s) optrekt. Je hebt op je werk dus allerlei contacten en relaties. Dat biedt volop mogelijkheden om iets van jouw leven aan anderen te laten zien, en op een integere manier in te gaan op vragen die er leven. Er zijn voldoende feiten die de trend om geloof en werk te combineren, bevestigen. Het aantal bedrijfsbidstonden is in 2010 opnieuw aan het stijgen, op ruim 280 locaties in ons land wordt door christencollega’s samen gebeden, in kleine bedrijfjes en multinationals, maar ook bij steeds meer gemeenten, provincies en alle ministeries.

Over wat christen-zijn betekent in je eigen beroepsgroep wordt nagedacht in een 40-tal verschillende netwerken van christenprofessionals door maar liefst zo’n 100 verschillende groepen en organisaties. Je kunt met collega’s over God praten in een speciale Alpha-cursus in twee vormen: 'Alpha op de werkplek' (in de lunchpauze, of na werktijd) en 'Business Alpha’ (speciaal voor leidinggevenden).

 

Christen-zijn op het werk staat volop in de belangstelling. Er is een toenemende samenwerking: de landelijke themazondag en de ontmoetingsavonden zijn een gezamenlijk initiatief van Alpha op de werkplek, Bedrijfsgebed, CBMC, christennetwerk|gmv, Geloof in je werk, Geloven op Maandag en IMPACT netwerk. Mede hierdoor is er in de media opnieuw veel expliciete aandacht voor dit onderwerp. In meer dan 500 kerken in Nederland hangen inmiddels ook een of meer kleurenposters die christenen aanmoedigen om samen met een christencollega te gaan bidden.

 

Christenen nemen steeds bewuster hun plaats in de maatschappij in. Het aantal christenen dat structureel sàmen bidt voor hun kerk, school, buurt, stad, werk, enz., neemt gestaag toe. De koudwatervrees van sommige christenen is aan het afnemen. Dat de bidgroepen soms nog klein zijn is niet verwonderlijk. Want bidden is zelden populair. Toch zijn ‘bedrijfsbidders’ tot grote zegen voor hun omgeving. En… worden zelf ook enorm verrijkt, zowel door de geestelijke dimensie als door het contact met christencollega’s. Niet in de laatste plaats als ze zo nu en dan merken dat God mede door hùn gebeden iets verandert in deze (geestelijke) wereld.

Tot slot

Vraag in je eigen kerk/gemeente om op zo. 7 november 2010 (of een andere datum als die beter past) te preken over Christen- zijn op je werk. Op die manier doen jullie mee met de landelijke themazondag. Op de speciale website www.christenzijnopjewerk.nl kun je je aanmelden. Er staat veel info op, o.a. preekschetsen.

Het is denkbaar dat je binnen je kerk/ gemeente (nog) weinig gehoor krijgt op je vraag om aandacht en/of steun. Dit artikel kan je ook doen duizelen (waar moet je beginnen?), of een schuld aanpraten (waarom doe jij niks?), of ontmoedigen (je hebt het gevoel dat je er helemaal alleen voor staat). Probeer creatief om te gaan met de mogelijkheden die je zelf hebt. Ook hier wat tips:

·         Allereerst: besef dat God van jou houdt, precies zoals je bent, je hoeft bij Hem helemaal niets te verdienen, ook niet op je werk! Hij wil je in Zijn rust en vrijheid brengen (en houden!), bij Hem ben je volkomen veilig en mag je jezelf zijn.

·         Jij bent uniek, bid of God jou mogelijkheden wil laten zien die precies bij jou(w) (werk)situatie passen, en probeer niet bij de pakken neer te zitten. Wees voorzichtig om jezelf met anderen te vergelijken, elke situatie is weer anders.

·         Toch kun je wel veel van elkaar leren. Zoek in je gemeente contact met anderen die in een soortgelijke situatie zitten. En praat er dan met elkaar over.

·         Zijn er in je kerk/ gemeente gespreksgroepen? Of is het mogelijk om een gespreksgroep op te zetten? Behandel dan samen een boek over dit onderwerp*.

·         Is het nog niet mogelijk om in je gemeente een gespreksgroep op te zetten, dan kun je ook vragen of je als gast mee mag doen in een gespreksgroep in een andere kerk. Of overwegen zelf een gespreksgroep te starten samen met christenen uit andere kerken.

·         Ken je op je werk andere christenen? Zoek contact met elkaar en stel voor om samen te gaan bidden. Dat kan echt heel eenvoudig, en geeft een geweldige meerwaarde! *

·         Zoek contact met andere christenen in eenzelfde beroepsgroep of situatie. Van elkaar kun je veel leren, en veel steun ontvangen! *

Wie hiermee gewoon al biddend aan de slag gaat, zal verbaasd staan van de dingen die onze geweldige God ‘zomaar’ laat gebeuren… Want God is óók op jouw werk bezig! Ongetwijfeld komen er ook tegenslagen, want onze tegenstander de duivel vindt dat allemaal niet leuk. Maar we weten dat hij al verslagen is!

------------------------------------------------------------------------------------------------------

Maarten Pijnacker Hordijk is vanaf 1986 betrokken bij bedrijfsbidstonden. Hij publiceert regelmatig over ‘christen zijn op je werk’ en bundelt alle info op www.bedrijfsgebed.nl, bedoeld om christenen te steunen in hun werksituatie, met alle relevante info.

* Wat staat er op bedrijfsgebed.nl?

Bedrijfsgebed.nl is een site die bedoeld is om christenen te steunen in hun werksituatie.

Op de site staat alle relevante info, zoals de lijst van 100 Netwerken van christen-professionals, de lijst met 280 bidstondgroepen bij 180 bedrijven en organisaties in Nederland en België, veel praktische tips, 250 links, een agenda, een boekenlijst met meer dan 30 NL boeken, informatie over ‘Alpha op de werkplek’ en ‘Business Alpha’, een overzicht van publicaties over Bedrijfsgebed en christen zijn op je werk, en de ‘Posters bedrijfsgebed’

Najaars ontmoetingsavonden

Dit najaar komen er opnieuw vier inspirerende, interactieve ontmoetingsavonden in Arnhem (op wo. 10 november), Rotterdam (op di. 16 november), Heerlen (op do. 25 november) en Enschede Utrecht (op di. 30 november). Tussen 18 en 22.00 uur zullen we o.a. met elkaar eten en veel aandacht voor elkaar hebben. Je kunt kiezen uit vier workshops in twee workshoprondes. De kosten bijdragen slechts €17,50 all-in.

Opgeven kan via de speciale website www.christenzijnopjewerk.nl. Wil je hiervan op de hoogte blijven en/of heb je hiervoor ideeën of wensen, mail dan even naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. of bel naar 030-6371380 (na 18 uur).

 

Categorie: Christelijke medische ethiek