Onheilsprofetieën getoetst

update juli 2018

Onheilsprofetieën getoetst  

 
Aan het begin van elk nieuw jaar wensen we elkaar een gelukkig nieuwjaar toe. Maar zal dit jaar inderdaad wel weer een gelukkig jaar worden, of zullen de voorspelde oordelen losbarsten?
Volgens de Amerikaanse televisiepredikanten Jerry Falwell en Pat Robertson heeft de geseculariseerde en antichristelijke cultuur (waarin onder meer 40 miljoen onschuldige baby’s vernietigd zijn) ertoe geleid dat God besloot Amerika’s World Trade Centre en het Pentagon niet te beschermen(1) In 1973 publiceerde de Amerikaans pinksterprediker David Wilkerson zijn spraakmakende boek the Vision, wat in 1978 in het Nederlands op de markt kwam (2). Rick Joyner kwam eveneens met eindtijdprofetieën(3).
Amerika, Amerika, ik zal u laten zweten, u blakeren en in diepe rouw onderdompelen.’ aldus de Nederlandse profeet Heinrich van Geene, alias profeet Elia. Kort na de ramp in New York zou volgens hem Jezus op aarde terugkeren, en wel op 21 november 2001(4)
Ook Nederland zou voor rampen niet gespaard blijven. Immers te veel van wat God verboden heeft is in Nederland gesanctioneerd. Denk aan de legalisering van abortus, euthanasie, homo-huwelijk en prostitutie. Het zou echter van selectieve verontwaardiging getuigen als hier de lijst met nationale zonden eindigt. Oude afgoden blijken in ons land ook nog steeds vereerd te worden:
 
GRIEKS
ROMEINS
NEDERLANDS
Eros, Afrodite
Amor, Cupido, Venus
‘Liefde’ / lust / seks / immoraliteit
Dionisius
Bacchus
Wijn / alcoholica
De verering van de geldgod Mammon (Aramees) mag hier beslist niet ontbreken. Geld stinkt niet, of toch wel? De, of ‘een’ wortel van alle kwaad, is nog steeds de geldzucht (5) of materialisme. De mondiale kloof tussen arm en rijk gaapt steeds dieper. En de Romeinse godin Minerva, van de wijsheid en kennis, kunsten, wetenschappen en bedrijven, vindt ook nog steeds alom verering.
Bovenal worden het eerste en tweede gebod van de decaloog met voeten getreden. Nederlanders zijn zeker wel religieus. Christendom wordt door velen meewarig als een gepasseerd station gezien. Ondertussen zijn vreemde goden van vreemde religies binnengehaald, en worden aanbeden. Modern, of toch gewoon oud heidendom (wicca, paganisme en occultisme) en hedonisme als vorm van egoïsme (genot is het hoogste, als ik maar geniet), verlengen de lijst met gruwelen in Gods oog. Daarom heeft God hen aan hun hartstochten overgegeven.(6)  Kan dat alles zomaar ongestraft voortwoekeren?
Concreet oordeel
God de HEER doet niets zonder dat Hij zijn plan onthult aan Zijn dienaren, de profeten.(7) Dit bleek bijvoorbeeld zes weken voorafgaand aan de ramp van elf september 2001. Toen werden de pastorale medewerkers van David Wilkerson door de Heilige Geest gewaarschuwd dat een ramp zou plaats vinden.(8) Wilkerson legt de ramp uit aan de hand van oudtestamentische profetieën. Zoals Israël diverse malen gewaarschuwd is, maar deze waarschuwingen in de lucht sloeg, zo deden en doen de Verenigde Staten. God gebruikte vijandige staten om Zijn volk te kastijden. Maar de aanvankelijke angst maakte plaats voor een vloedgolf van nationale trots. En ook nu heeft de ramp helaas niet geleid tot diep berouw over zonden en tot bekering. Wel waren er een paar minuten eerbiedige stilte ter herdenking van de ongeveer 3000 slachtoffers. Met lippendienst zong men eenparig ‘God bless America’, maar dat is slechts schijn-heiligheid. De poel van immoraliteit is daarmee niet opgedroogd. En er zullen (nog steeds volgens Wilkerson), veel ergere rampen New York treffen: ‘Dertig dagen zullen over New York komen, en wel in zo’n erge mate als de wereld nooit gezien heeft…’ Uitstel, en niet afstel, is slechts mogelijk indien de president zal handelen als koning Josia zal blijken. (2 Kon. 22:15-20) (9)
Gods geduld voor Nederland zou ook opraken. Dat kan zeker, want de maat van ongerechtigheid kan vollopen.(10)
Verschillende christenen(11) zijn ervan overtuigd dat Nederland door een watervloed zal worden getroffen, en de verderfelijke stad Amsterdam in het bijzonder. Maar hoe en wanneer onze hoofdstad zal worden getuchtigd, kan ik nergens terugvinden. ‘Er werd geen tijdspad aangegeven of op welke wijze dit gaat gebeuren.’ Wel werd op de biddag voor gewas en arbeid (8 maart 2006) op de Dam in Amsterdam een boodschap van oordeel in het openbaar uitgesproken.(12) Maar om duizenden Amsterdammers en miljoenen Nederlanders te bereiken moet dit nu toch op een modernere manier gebeuren: via de radio, televisie, internet, de pers, en waarom niet via andere voor de hand liggende christelijke kanalen zoals kerken? Ontbrak de instemming? De column ‘Roeper’ vond ‘het een zielige vertoning toen een handjevol bressendichters op de Dam in Amsterdam aan wind, regen en toeristen boodschapten dat de stad een ramp kan verwachten. Dat heeft Vork persoonlijk van God vernomen. Dat die profetie zéker zal uitkomen, dankt zij aan haar vaagheid. Want de Almachtige vertelde er deze keer blijkbaar wijselijk niet bij wat er precies gaat gebeuren en wanneer, zodat elke toekomstige calamiteit als vervulling kan worden geïnterpreteerd. Oordeel verzekerd dus. Want welke wereldstad overkomt niet van tijd tot tijd iets rampzaligs?’ Het verwijt van ‘Roeper’ is verder, dat we in de bedeling der genade leven en dat de afrekening met volken nog komt. Amsterdam krijgt daar geen voorschot op.(13)
Volgens eigen zeggen ontving Cees Vork zijn profetie in november 1998 tijdens een conferentie in Manilla op de Filippijnen. Pas in mei 1999 maakte hij deze aankondiging van oordelen over Nederland als weeën (bijv. overstromingen, toenemend geweld op straat) openbaar. Dit oordeel zou wellicht kunnen worden gestopt door bewogenheid voor verloren zielen, bezinning en bekering.(14)
Al eerder oordeelde de christelijk-gereformeerde emeritus hoogleraar W.H. Velema dat in de overstromingen in Midden-Europa in de zomer van 1997, de wateroverlast in Nederland twee jaar daarvoor en de varkenspest, waarbij zo’n 10 miljoen varkens en biggen zijn vernietigd, de hand van de levende God is.(15) De Bijlmerramp in Amsterdam Zuid-Oost, de vuurwerkramp in Enschede, de brand in café “’t Hemeltje” in Volendam, zijn stuk voor stuk oordelen van God, of niet soms? Maar volgens de broeders Jan den Admirant, Bert Dorenbos en Teun van der Weijden, zal Nederland door nog grotere rampen dan in Enschede en Volendam getroffen worden.(16)
De verwoestende tsunami trof onder meer Thailand. Logisch, want het trok beruchte sekstoeristen aan. Zoiets roept wel vragen op. Is dit land nu dan ‘schoon’ gespoeld? En is Amsterdam dan minder zondig? Is Nederland of Europa niet minstens even goddeloos als de zuidoost-Aziatische gebieden? Waarom is Noord-Korea, waar alle wetten van menselijkheid decennia gruwelijk geschonden worden, nog steeds niet van de kaart geveegd? Meer dan 140.000 mensen zijn bij deze kolossale waterramp tsunami dus, omgekomen. Uit reacties bleek dat lezers uit een commentaar van het Reformatorisch Dagblad hadden opgemerkt dat ‘God de slachtoffers heeft gestraft voor hun ongeloof’, en: ‘eigen schuld dikke bult’. Maar volgens een toelichting was het nooit de bedoeling geweest om te stellen dat deze vreselijke ramp een straf van God is. ‘Iedereen moet voor zichzelf bepalen of hij of zij deze ramp als een straf ziet. Dat kan je nooit voor een ander zeggen.’ De commentator wilde oproepen tot bezinning en bekering, en de lezers oproepen naar zichzelf te kijken.(17) Na een ramp gaat de burgerlijke overheid na wat er goed en fout is gegaan op zowel preventief als curatief gebied. De christelijke gemeente mag bij een geestelijke bezinning niet achterblijven. Waarom zou het onheil altijd anderen treffen en zouden wij de dans blijven ontspringen? Kennen we dan ook een rampenplan? Er zijn concrete voorbereidingen te treffen.(18)
Wat Nederland betreft, blijken er al kaarten de ronde te doen waarop de overstroomde gebieden concreet staan ingetekend. Daarop valt af te lezen dat nog minder dan een kwart van Nederland droge voeten zal houden. Volgens een andere collega-profeet zal er een watersnood komen in Zuid-Holland, echter de dijken zullen het houden, maar bij een tekort aan brandstof (ten gevolge van de oorlogs- en oliecrisis) zal men de allerdiepste polders niet meer kunnen bemalen, waarna deze langzaam onderlopen…(19) Van der Weiden [sic] droomde vergelijkbaar dat God Nederland dreigde met een watersnood. (20)
Nee, deze naderende watervloed zou niet gezien moeten worden als straf, maar als loutering en zuivering.(21) De profetes Josie Hagen droomde en zag Nederland helemaal onder water, alleen de daken van de huizen en een topje van een molen waren nog zichtbaar. Maar dit bleek toch geen oordeel, want het water werd steeds helderder en was een verwijzing naar de uitstorting van het levende water en het licht in Nederland. Toch is er volgens haar veel wat niet deugt in Nederland: ‘religie, heidendom, toverij, oude tradities, methodes, overspel, vrijmetselarij, denktrant, valse koninkrijken en tolerantie’.(22) Lastig als profeten elkaar tegenspreken…
Deze recente oordeelsprofetieën zijn toch niet uniek. In 1934 kondigde ds. O. Roskam Abbing uit Arnhem een zware aardbeving aan die Nederland zou treffen en overstromingen tot gevolg zou hebben.(23) Deze aangekondigde ramp is niet voltrokken. Maar wat te denken van niet aangekondigde rampen die ons wèl getroffen hebben? Zeggen we daarvan achteraf dat het Gods toorn of wraak betreft? Is er een causaliteit te ontdekken, met ander woorden is er steeds sprake van oorzaak en gevolg? Of zijn catastrofes als varkenspest en vogelpest, tunnelrampen, overstromingen, terroristische aanslagen, te duiden als waarschuwing, een aanwijzing dat de schepping meer serieus benaderd moet worden, dat mensen hun levensstijl in acht moeten nemen als verdiend oordeel op de geseculariseerde en zelfs antichristelijke cultuur? Waarvoor worden die boeren dan gestraft? Er is teveel beleid waarin God ernstig beledigd wordt, en dan denken we snel aan de beruchte punten: euthanasie, abortus en homohuwelijk. Het is inderdaad opmerkelijk dat de mkz-ziekte juist uitbrak in de periode waarin de euthanasiewet door de eerste kamer zou worden behandeld.(24)Tegen het afmaken van beesten lijkt trouwens soms meer protest te leven, dan het ‘ruimen’ van ongeboren mensen. Deze onderwerpen zijn regeringsbeleid, en dat veelal orthodox gelovige boeren, door hun stemgedrag, hieraan medeschuldig zouden zijn, is uiterst onwaarschijnlijk. Waaraan ze zich wel schuldig maken, is de bio-industrie, die regelrecht ingaat tegen Gods bedoeling dat dieren naar hun aard moeten (kunnen) leven.(25)
De Nederlandse watersnood van 1953 in Zuid-Holland en vooral Zeeland trof een deel van de zogenaamde ‘Biblebelt’, waar orthodoxe christenen woonden. Is hier sprake van een straffende God, of anderzijds menselijke nalatigheid (verzwakte dijken), gebrekkig rentmeesterschap en oogsten we dus gewoon wat we gezaaid hebben? Naar aanleiding van overstromingen wil een predikant uit de door Luther beroemd geworden Duitse stad Wittenberg niet spreken van Gods toorn, ook niet van zijn wraak, maar van een waarschuwing van Boven.(26) David Wilkerson ziet de aanslagen in New York ook als een waarschuwing van God.(27) Of moeten we meer zoeken in de richting van toeval, beproeving, pech, noodlot, kastijding  een teken van de eindtijd misschien? Of wellicht een combinatie van zowel het een als andere?
Bekeer je!
Ik kies er liever voor om voorzichtig en bescheiden te zijn dan te impulsief stellig.
Voor ons is niet altijd achter elke ramp een duidelijke oorzaak aan te wijzen. Daar zullen we mee moeten leren leven. Volgens de Here Jezus waren de slachtoffers op wie de toren van Siloam viel, toch niet schuldiger dan alle andere mensen die in Jeruzalem wonen. Jezus zegt dat in plaats van te zoeken naar de oorzaak, we er beter aan doen ons te bekeren.(28) We kunnen dus wel wijzen naar anderen, maar als ons zelf een ramp overkomt, waar staan we dan zelf? Honger, droogte, misoogst, ziekte, oorlog en aardbeving waren van God gezonden om Israël, helaas tevergeefs, tot bekering van gruwelen te laten komen.(29) Weten we zeker in Gods Vaderhuis geborgen te zijn? Rampen kunnen voor mensen, christenen incluis, dus een onverklaarbaar mysterie blijven. Jezus weigert een verklaring te geven en vraagt evenmin begrip. Wel vraagt Hij geloof, vertrouwen en gehoorzaamheid: bekeer je tot Hem! Leg je leven bewust in Zijn hand. Oordelen kunnen terecht uitgelegd worden als tuchtiging om de zondaars weer tot de levende God te doen terugkeren.
Op de gerichten over ons land kunnen we reageren door ons te verharden of door ons te bezinnen en tot omkering te komen. In het laatste bijbelboek lezen we dat mensen ondanks de plagen zich toch niet zullen bekeren.(30) Maar de oproep vanuit de catastrofes en de kans om tot bekering te komen hebben ze in elk geval wel gehad.(31)
Het blijkt dus niet zo eenvoudig te zijn om de geestelijke vinger ergens op te leggen. Het houden van Gods geboden resulteert niet automatisch in zegen, noch veroorzaken zonden zondermeer rampen. Er gebeurt niets buiten Gods voorzienigheid om. Dit kunnen we belijden, al kunnen we dit niet doorgronden.
Profetie
Wanneer een profetie uitkomt weet je dat deze echt van God kwam. Maar als we daarop moeten wachten voordat we maatregelen treffen, zijn we wel te laat.
Lang niet allen die zich als profeet aandienden waren ook inderdaad Gods woordvoerders. Herhaaldelijk klaagt God bij monde van de ware profeet Jeremia over de valse profeten die vaak de toehoorders naar de mond praatten. De HEER distantieert zich van hen: ‘Ik heb hen niet gezonden…(32)
In Israël werden profeten geroepen om koningen te corrigeren als zij de wetten van de thora overtraden. Helaas waren veel koningen niet voor rede vatbaar en verhardden zij zich, zodat zij verworpen werden.
De profetie in het Nieuwe Testament is bedoeld om opbouwend (stichtend), troostend (vermanend) en bemoedigend te zijn.(33) De doelgroep is de gemeente, lees gelovigen oftewel christenen.(34) Dus profeten maken deel uit van een gemeente en profeteren tegen gemeenteleden. Het laatste bijbelboek is de Openbaring van de apostel en profeet Johannes. Zijn woorden, en eigenlijk die van zijn zender Jezus Christus, zijn niet bedoeld voor heidenen, maar primair voor de gemeente(n). Toch kunnen ongelovige buitenstaanders door profeten worden beoordeeld en terechtgewezen.(35) Om buitenstaanders te bereiken worden door de Heer van de oogst vooral evangelisten ingeschakeld. En als er bekeerlingen zijn gekomen, worden er gemeenten gesticht, eerst door pionier-zendelingen, namelijk de apostelen, en later overgenomen door voorgangers oudsten of predikanten met diakenen.
Hoewel we wel in, maar niet van de wereld zijn, mag onze bewogenheid met de wereld niet verloren gaan. Door intens gebed, voorbede dragen we de verloren mensheid op ons hart naar de troon van genade. Moet de boze wereld eerst gedreigd worden met het oordeel, zodat zij zich overgeven aan de Heer Jezus? Dan zou de motivatie tot bekering angst zijn (36). Heiligt het doel de middelen en maakt het dus niet uit waardoor je tot bekering komt, áls je maar tot bekering komt?
Het oordeel begint echter niet bij de goddeloze wereld (37) maar bij het huis van God. Als het bij ons begint, wat zal het einde zijn van hen die ongehoorzaam blijven aan het evangelie Gods?(38). Juist wij, in wie de Geest van God woont en niet de goddeloze wereld, zouden moeten weten hoe laat het is op Gods klok. Wie verstaat de tijd? Destijds vond je die mensen uit de stam Issachar. (1Kron.12:32 NBG, of vers 33 in NBV: 'waar men de tekenen des tijds goed aanvoelde en begreep welke koers Israel zou kiezen.') Wie verstaat Gods stem? Hopelijk Gods kinderen. Wat zijn we als christenen in slaap gedommeld. Wat is er door christenen veel ‘afvergaderd’ over uiteraard ‘zwaarwichtige kerkpolitieke zaken’, veel meer dan er is gebeden… Teveel lijkt de kerk op een bond van christelijke consumenten die intern vaak verdeeld, dus verzwakt is. Jongeren gaan over het algemeen liever naar een leuke en luchtige praise-avond, dan naar een ernstige bidstond of bijbelstudie. Liever een nachtelijke dropping, dan een nacht van gebed. Wat zijn we in gebreke gebleven om krachtig zout en fel licht te zijn.
Reactie op dreigingen
De houding van de profeet Jona was leedvermaak, ongeduld in plaats van een (com)passie om te smeken om genade. God zou toch eindelijk eens moeten ingrijpen. De zonden in onze hoofdstad hebben zich ook vermenigvuldigd en stapelen zich op. Dit kan toch zo niet langer! Waar zijn de voorbidders als Abraham die bad en pleitte voor het goddeloze Sodom, en Mozes die dit deed voor het zondige Israël? Pleiten op de sterkste pleitgrond: God Zelf, want we geloven in een God die te verbidden is, zodat het oordeel wordt afgewend. God wil helemaal geen onheil maar juist zegen brengen. ‘Zo waar ik leef -spreekt God de HEER-, de dood van een slecht mens geeft Me geen vreugde, Ik wil dat hij een andere weg inslaat en in leven blijft. Kom toch terug van de heilloze weg die jullie zijn ingeslagen.’(39) Je houding over deze onheilsprofetieën verraadt je godsbeeld en je echte geloof of diepste motivatie. Is God een genadeloze boeman die graag straft? Jona meende God te kennen: ‘U bent een God die genadig is, en liefdevol, geduldig en trouw en tot vergeving bereid.'(40) Waar bleef dan Jona’s aanhoudende voorbede en pleiten voor medemensen op grond van zijn godskennis? Tot zijn verbazing (het woord ‘verrassing’ is hier te positief) en later teleurstelling bekeerde het vijandige Ninevé zich nog vóórdat het oordeel losbarste. Bidden en gaan dus, want we zijn gered (wat een wonder!) om te redden.
willemjan
drs W.J.A. Pijnacker Hordijk

notes

1 “Oordelen over liberale VS” Uitspraken televisiepredikanten vallen slecht, Reformatorisch Dagblad, 17-9-2001
2 Het Visoen, Een schrikwekkende oordeelsdag die nú bezig is te gebeuren!, David Wilkerson, (Rotterdam: Gramma, 1978) In 2003 voegde Wilkerson twee hoofdstukken (7 en 8) hieraan toe. (Het Visioen, David Wilkerson, herziene versie (Nieuwleusen: Elia Stichting, 2004) ISBN 90 77412 04 2
3 The Harvest, Rick Joyner, (Pineville (VS): Morningstar Publications, 1989, 4e druk maart 1990), en De laatste strijd, Visioenen van de eindtijd (vertaling van ‘The Final Quest’)
4 Officiële website van de profeet Elia: www.elia777.com/efraim/nl/story.asp?StoryID=213; ‘Je wacht, maar de Heer komt niet’ Efraim Genootschap, Marlies Kleft, Trouw, de Verdieping, 21-11-2006; Gereed voor opname Leider Efraim Genootschap beschouwt zichzelf als teruggekeerde profeet, J. van Klinken, p.27, Reformatorisch Dagblad, 3-11-2001
5 1Tim.6:10
6 Rom.1: 24, 26, 8
7 Amos 3:7
8 David Wilkerson, De torens zijn gevallen Maar we hebben de boodschap niet verstaan! Profetisch Perspectief, p. 46, sept. 2002
9 Ibidem p. 52
10 Gen.15:16
11 Cees Vork, evangelist Teun van der Weijden, de omstreden Heymen Westerveld (Opnieuw alarm: ‘Er is nog maar weinig tijd’, Uitdaging, juni 2006; ‘Het oordeel is vastbesloten, het komt haastig’, Uitdaging, april 2006) Cees Vork stelde dat we de ‘point of no return’ al zijn gepasseerd. De dus onvermijdelijke rampen zijn als geboorteweeën die de zaak zouden moeten openbreken. Toch kreeg hij een waarschuwing van God in een profetisch woord: “Nederland, Nederland, Ik wil u beschermen tegen het kwaad dat u overkomt...’: Cees Vork: ‘Meer rampen zoals Enschede in verschiet’, Uitdaging, okt. 2000
12 Brief ‘van 24 maart 2006 ‘Aan leiders en leden van alle denominaties van Christus [sic] Gemeente in Nederland; ‘Gods oordeel over Amsterdam’, Uitdaging, maart 2006
13 Roeper, Uitdaging mei 2006
14 ‘Nederland rijp voor het oordeel’, Uitdaging, juli/aug. 1999
15 Orthodoxen: varkenspest komt van God, Trouw, 14-8-1997
16 ‘Er komen nog grotere rampen’, Uitdaging, dec. 2001
17 ‘Ramp als straf’ ligt gevoelig Media nemen Tsunami-commentaar van Reformatorisch Dagblad op de korrel, Nederlands Dagblad, 5-1-2005
18 Wat hebben rampen ons te zeggen? Enkele overwegingen voor bezinning, M.D. Geuze, Profetisch Perspectief, winter 2004. In dit artikel wordt verwezen naar de boeken * van David Wilkerson God’s plan to protect His people in the coming depression (Lindale, 1998) * ds. O.J.Ruff De rol van de kerk bij een ramp (Kerkinactie, Postbus 456, 3500 AL Utrecht) * Wanneer je hele wereld instort (International Bible Society /Nederland Ark Boeken (Donauweg 4, 1043 AJ Amsterdam)
19 Vals alarm, door Hero de Jong uit Naarden, ingezonden brief in Uitdaging juli/aug. 2006
20 Teun van de Weiden [sic]: ‘Het strafgericht over Nederland komt spoedig’, Uitdaging, dec. 2005
21 ‘Nederland wacht verwoesting’, Uitdaging, p.7, februari 2003
22 ‘Ik zag Gods hand Nederland losschudden’ Een profetisch woord van Josie Hagen, Charisma, december 2005, pp. 22-24
23 ‘Nederland wacht verwoesting’, Uitdaging, p. 7 februari 2003
24 uitspraak van ds. C. Sonnevelt in Als er geen rund meer in de stal is, J. van ’t Hul, Reformatorisch Dagblad, 23-1-2001
25 MKZ, varkenspest en vogelpest: straf van God? , J. ter Vrugt-Lents, p. 16, Reveil, juli/aug.2003
26 ds. Holger Herfurth: “Watervloed is waarschuwing van God”, Reformatorisch Dagblad, 21-8-2002
27 ‘New York zal dertig dagen branden’, Uitdaging, maart 2004
28 Luc. 13:4, 5
29 Amos 4
30 Op. 9:20, 21, 16:9, 11
31 Nederland onder Gods oordeel, W.J.A. Pijnacker Hordijk, de Oogst, pp. 21, 22, mei 2001
32 Jer. 23:9-32, 27:9-15
33 1Kor.14:3, Hand. 15:32
34 1Kor.12:28, 14:4, 22
35 1Kor.14:24
36 Laat je niet bang maken door doemprofetieën, J.W. Embregts, Uitdaging,p. 15, nov. 2006
David Wilkerson meent in 1975 dat het oordeel begint bij de kustlanden. Sommigen menen hierin Nederland te herkennen, maar kustlanden is wel een zeer ruim begrip. ‘New York zal dertig dagen branden’, Uitdaging, maart 2004
37 1Pet.4:17
38 Eze.18:21-32, 33:11
39 Jona4:2

Hieronder een hoofdstuk (5.1) uit mijn boek ‘Toetst alles’'

Profetie[1]

Profetieën komen zowel in het Oude als het Nieuwe Testa­ment voor, maar er is een groot onderscheid tussen de "Schriftgeworden" profetie in de Bijbel, en de gave van profe­tie in het Nieuwe Testament. Terwijl de eerste door de Here Jezus Christus volledig is goedgekeurd[2] en dus betrouwbaar is (deze hoeft dus geen toetsing te ondergaan, integendeel, wij worden door haar getoetst!), de tweede heeft een toepassend en bevestigend karakter[3], het gezag was duidelijk minder groot. Tussen profeten uit het Oude Testament en nieuwtestamentische profeten bestaan wezenlijke verschillen.[4]

Tussen christenen bestaan grote theologische verschillen over de geestesgaven. Waren ze uitsluitend bestemd voor de eerste gemeente en verdwenen ze na het sluiten van de canon? Of zijn ze blijven voortbestaan tot op de dag van vandaag? Die laatste overtuiging ben ik zelf toegedaan. In de grootste kerkelijke denominaties in Nederland zijn hedendaagse profetieën, visioenen of dromen hoge uitzonderingen. In Pinksterkringen daarentegen zijn ze niet zelden onderdeel van de liturgie.
Op de geboortedag van de gemeente verkondigde Petrus: "En het zal zijn in de laatste dagen, zegt God, dat Ik zal uitstorten van mijn Geest op alle vlees, en uw zonen en doch­ters zullen profeteren, en uw jongelingen zullengezichten zien, en uw ouden zullen dromen dromen, ja zelfs op mijn dienstknechten en mijn dienstmaagden zal Ik in die dagen van mijn Geest uitstorten en zij zullen profeteren." (Hand. 2, citaat uit Joël 2) Indien profetieën wèl in een plaatselijke gemeente voorkomen, wordt er veel wijsheid gevraagd om hiermee juist om te gaan.
We mogen ons zeker verheugen als de Heilige Geest op zo'n directe manier wil spreken. Deze bijzondere openbaring kan aan sommigen gegeven worden als een geestesgave of charisma. Sommigen noemen dit de gave van kennis, en verstaan eronder een bovennatuurlijk inzicht in een bepaalde situatie. Het is echter beter het de gave van profetie te noemen. De gave van profetie is een bijzondere bekwaamheid, die God aan sommige leden van het lichaam van Christus geeft, waardoor ze in staat zijn een boodschap van God voor Zijn volk rechtstreeks van de Heilige Geest te ontvangen en door te geven.[5] Profetie is stichtend of beter: opbouwend, verder vermanend en bemoedigend bedoeld.[6] Profeten en profetessen zullen door God aangedreven worden om te spreken, zonder dat dit een aangeleerde vaardigheid of kunst is.[7] Maar pas op: het is niet alles goud wat hier blinkt. Dromenzieners kunnen goddelozen zijn.[8]

In het Oude Testament werd een profeet ook wel ’ziener’ ge­noemd.[9] "Indien onder u een profeet is, dan maak Ik, de HERE, Mij in een gezicht aan hem bekend, in een droom spreek ik met hem."[10] Beelden, dromen, gezichten en visioenen zijn synonie­men. Soms ervaart de ontvangende profeet er geluid bij, zoals bij de televisie. Dit kan zowel 's nachts als overdag plaats vinden, zowel in onbe­wuste (droom) als bewuste toestand. Er wordt in beeldtaal iets gecommuniceerd. De betekenis, dus de eigenlijke boodschap, van het beeld moet daarna doorgegeven worden. Dit kan bemoedigend zijn, maar kan ook een vermaning of waarschuwing inhouden. De Heilige Geest kan op deze bijzondere manier iets specifieks zeggen aan één of meerdere personen. Het ontvangen van een droom is niet aan gelovigen voorbehouden, en zegt dus niets van de geestelijke status.[11] Bovendien is het ontvangen en uitoefenen van een charisma geen kwestie van eigen verdienste, maar zoals het woord genadegave (charisma) reeds aangeeft, genade!

Als dit voor ons nieuw is, dan is de eerste reactie vaak een van terughoudendheid, argwaan en misschien zelfs afwijzing. Laten we goed beseffen, dat het bij voorbaat verwerpen even verkeerd is als alles zonder voorbehoud omarmen! Een juist evenwicht willen we zoeken. De Heilige Geest is een persoon. Hij is de gevoelige Geest van de waarheid en heeft een wil. Maar wie zijn wij om die wil te blokkeren, zodat wij onze oren en ogen sluiten voor zijn boodschappen?
Vooral in spannende tijden van crises werpen bedriegers zich op. Maar we mogen tegelijkertijd onze oren niet sluiten voor verkondigers van de waarheid!
Profetie slaat lang niet altijd op de toekomst. Vaak roei(d)en de profeten moeizaam tegen de stroom in, door scherp misstan­den in het verleden en heden te hekelen. Zij brachten en bren­gen de waarheid vaak pijnlijk aan het licht. Helaas was het meestal aan dovemansoren gezegd. Een onheilsboodschap is nooit aangenaam voor het gehoor. Aan broodprofeten, zij die naar de mond van hoorders praten en die hun eigen geest, in plaats van Gods Geest volgen, was en is echter meestal geen gebrek. Het is tragisch dat de ware profeten vaak gedood werden[12]... Profetie ziet op concrete situaties en past daarop het Woord van God toe. Waarschijnlijk kunnen we wel met zekerheid stellen: valse profeten houden bij voorbaat vast aan het verleden en de status quo. Zij stellen, vaak uit eigen belang, iedereen gerust. De ware profeet echter schrikt er niet voor terug de zonde in godsdienst en maatschappij aan te wijzen, meestal ten koste van eigen populariteit. Ware profetie veronderstelt kritische doorlichting van de status quo. Een helder criterium dat het onderscheiden vergemakkelijkt, geeft de profeet Ezechiël niet. Wellicht toch dit: dat de ontvangen boodschap meestal haaks staat op de menselijke verwachtingen en verlangens. De ware profeet staat open voor het nieuwe en het vreemde, ook al is dat door de crisis heen.[13]
Er zijn wezenlijke verschillen tussen waarzeggerij en profe­tie. Waarzeggerij is fatalistisch. Aan het lot (bijvoorbeeld "Over twee jaar zul je sterven") is niets meer te doen. Als God daarente­gen een profetie geeft, is deze vaak een waarschuwing en een oproep tot bekering. Je lot kan zich dus nog ten goede keren en God kan Zich laten verbidden.[14]

Zoals gezegd, is de gave van profetie niet beperkt tot het Oude Testament. In het Nieuwe Testament is zij immers ook te vinden in personen als Zacharias, Agabus, Barnabas, Simeon, Lucius en Manaën, Judas en Silas en de dochters van Filip­pus[15], evenals na de voltooiing van de Bijbel tot in onze twintigste eeuw toe.
Profetie kan de diepe verborgen zonde van een ongelovige aan het licht brengen, tot berouw en bekering leiden. De ongelovi­ge bezoeker van een samenkomst wordt doorgrond of geoordeeld.[16] Maar dit geldt eveneens voor de profetieën zelf. Want de woorden "toetst alles en behoudt het goede", slaan volgens de context in eerste plaats op profetieën! Profeten en toetsers zijn niet bedoeld als concurrenten, als wederzijdse bedreigingen, maar als elkaars complementen. Zij vormen één team. Als alle profetieën, die zich als zodanig aandienen, ‘kosher’ zouden zijn, is het toetsen natuurlijk overbodig. Nee, er blijkt kaf onder het koren te zitten, en dat moeten we gaan onderscheiden. Als Paulus oproept om profetieën te beoordelen, betekent dit niet dat er altijd sprake zou zijn van valse profeten. Maar omdat het profeteren onvolkomen is (1 Cor. 13:9), namelijk menselijke woorden geïnspireerd door de heilige Geest, moeten ze getoetst worden.[17] Indien een profeet of profetes zich niet onder het gezag en opbouwende kritiek van een gemeente wil stellen, maakt hij of zij zich reeds verdacht!

De ware profetie is een bijzondere openbaring, die nooit tegen de Bijbel in zal gaan, en er niet boven verheven mag worden! In de Bijbel vinden we nogal wat verhalen over de strijd tussen de ware en valse profeten. Hoe is nu het zuivere van het troebele of zelfs valse te onderkennen? Profetie kan gemakkelijk misbruikt worden om een ander, wellicht goed bedoeld, te manipuleren, te overheersen. Een herkenbaar voorbeeld is: “God heeft mij laten zien dat jij ...” Dus ...!? Waarom zou God dat mijzelf ook niet duidelijk kunnen maken? Wordt deze profetie door een onafhankelijke derde bevestigd? Of is hier sprake van ‘whisful thinking’?[18] Nog een ander voorbeeld. Het kan wat al te gemakkelijk en goedkoop gaan: hedendaagse profeten kondigen weer eens een geweldige opwekking aan. Maar hoe zit het met het berouw over zonde, verootmoediging, heiliging, enz.? Dit lijkt op de oude valse profeten, die populair profeteerden, in de trant van: "maak je niet druk, 't komt allemaal goed", "vrede, vrede en geen gevaar".[19] Soms was het zeer moeilijk om de ware profeet van de valse te onderscheiden.[20] De profe­tieën hadden geen onafhankelijke autoriteit in de gemeente, en waren blijkbaar niet altijd zuiver.[21] Dit moet de profeten tot bescheidenheid brengen. Het kan aanmatigend zijn om een profetie, maar ook een preek, te beginnen of te eindigen met het oudtestamentische (!) zinnetje "Zo spreekt de Heer...", als dit lichtvaardig gebeurt. Is dit ècht de diepe, innerlijke overtuiging van de profeet of prediker zelf? Dat zegt nog niet alles, want is dit inderdaad Gòds boodschap? Dat de Heer inderdaad sprak, zal immers na toetsing nog moeten blijken. Bovendien lijkt deze vrome aanhef eigenlijk gelijk het einde van alle tegenspraak te zijn. Het toetsen zou dan slechts van ongeloof getuigen. Haast technische termen als ‘Mijn zoon’ of ‘Mijn dochter’, ‘luidt het woord des Heren’ kunnen eveneens een aureool van ‘geestelijk zijn’ creëren. Zou de Here God uitsluitend in oud Nederlands kunnen communiceren?

De geesten zijn aan de profeten onderworpen.[22] Blijkbaar is de profeet niet in extase, maar behoudt hij de controle over zijn geestesuiting en verstand. Je helemaal willoos openstellen voor allerlei manifestaties, en je geest ontledigen, is op grond van deze tekst blijkbaar onhoudbaar, en bovendien gevaar­lijk. Besef dat ook een geestelijk vacuüm per definitie opgevuld wil worden, maar waarmee?

"Wat de profeten betreft, twee of drie mogen het woord voeren, en de anderen moeten het beoordelen". [23] De "anderen" heeft strikt genomen betrekking op andere profeten, hoewel de context aangeeft dat ook iedereen (bijvoorbeeld zij met de gave van het onderscheiden van geesten in 12:10) dit mag doen. [24]
Kortom: de ziener is verantwoordelijk voor de boodschap, de gemeente moet gaan toetsen en de boodschap ter harte nemen, de oudsten bewaken het geheel en hebben de eindverantwoordelijk­heid. Voor allen is hierbij vrijmoedigheid en bemoediging nodig.
In een klimaat waarin respect en fijngevoeligheid ontbreken, wordt de Geest gedoofd en wordt de profetische bediening schaars. Want als er geprofeteerd wordt, blijkt ons vermogen tot onderscheiding of toetsing pas dan, als we het goede erin kunnen her- en erkennen en dat kunnen behouden.[25] Wie een oor heeft, die hore, wat de Geest tot de gemeenten zegt! [26]

drs. W.J.A. Pijnacker Hordijk

 Toetst alles, waarheid en leugen in de christelijke gemeente, W.J.A. Pijnacker Hordijk (Heerenveen: Barnabas, 1999, te bestellen via Promise.

[1] Zie ook hoofdstuk 8.1.4 Profeten.
Aanbevolen: Henk Dik, Profeet en profetie in de gemeente vandaag, Parakleet 54 , 2e kwartaal 1995 pp. 8-14
[2] "O onverstandigen en tragen van hart, dat gij niet gelooft alles wat de profeten gesproken hebben!" Luc.24:25
[3] ds. M.D. Geuze, De Heilige Geest en profetie, Parakleet 55, 3e kwartaal 1995, p. 55
[4] dr. P.A. Siebesma, Zijn er vandaag nog oudtestamentische profeten? De Oogst, juni (pp.18, 19), juli/aug. (pp. 18, 19) en sept. (pp. 20, 21) 1998
[5] Christian A. Schwarz, De Gaventest (Hoornaar: Gideon, 1993) p.110
[6] 1Kor.14:3
[7] "There is no Biblical evidence that groups of men were ever trained to become prophets." A.A. MacRae "Prophets and Prophecy" in: volume 4 van: The Zondervan Pictorial Encyclope­dia of the Bible (Grand Rapids Michigan: Regency Reference Bible, 1976) pp. 875-903, in het bijzonder p. 884
[8] Jud.4, 8
[9] 1Sam.9:9
[10] Num.12:6
[11] God laat Zich dienen door heidenen: koningen Kores of Cyrus, Darius en Artachsasta (Ezra 6:14). De Joodse hogepriester Kajafas, opponent van Jezus, profeteerde desondanks (Joh.11:49-52). Dromende heidenen: Farao (Gen.40, 41), een Midianitische krijgsman (Richt.7:13), Nebukadnezar (Dan.2, 4), de vrouw van Pilatus (Mat.27:19). Zie voor de laatste tekst een hedendaags equivalent in Peter J.O. de Bruijne, Louter Vuur -de Tsoegoejevka chris­tenen, zij overwonnen de KGB door eenheid (Hoornaar: Gideon: 1990) p. 137 Opvallend veel Islamieten krijgen in deze tijd van Godswege een droom wat hen leidt naar de waarheid. Zie  https://stichting-promise.nl/specifieke-pastorale-onderwerpen/wakker-liggen-van-dromen-2.htm Zelfs een ezel kan Gods wil overdragen! (Num.22:28-30).
[12] Mat.23:37
[13] dr. P. Schelling, Paranormale verschijnselen pastoraal-bijbelse overwegingen (Kampen: Kok, 2e druk 1992) pp. 41, 115
[14] Martie Dieperink, Jezus of de goeroe -ervaringen met oosterse godsdiensten (Kampen: Kok/Voorhoeve, 2e druk 1990) pp. 66, 67 Zie ook Ex.32:11-14.
[15] Resp. Luc.1:67, Hand.11:28, 21:10, 13:1, 15:32, 21:9, zie verder: Ef.2:20, 3:5, 4:11, 1Kor.11-14.
[16] 1Kor.14:23-25
[17] dr. P.A. Siebesma, Zijn er vandaag nog oudtestamentische profeten? De Oogst, juli/aug. 1998 p. 19
[18] Een profetie werd over Buitelaar uitgesproken, wat moest hij ermee?, Jan C. Buitelaar, Profetie getoetst, Tijdschrift voor Theologie en Pastorale Counseling nr. 25, 1e kwartaal 1995, pp. 54-57
[19] Jer.6:14, 8:11, (14:13), Eze.13:10
[20] Zie bijvoorbeeld Jer.28 en Eze. 13.
[21] De tekst van de apostel Paulus in 1Kor.13:9, dat "ons profeteren onvolkomen, ten dele is", betekent hier niet dat het profeteren feilbaar, maar onvolledig is, zoals Barth zei: "Omdat de zon opgaat, worden alle lichten gedoofd." (The Resurrection of the Dead (ET: London, 1933) p.86
[22] 1Kor.14:32
[23] 1Kor.14:29
[24] Gordon D. Fee, The New International Commentary on the New Testament, The First Epistel to the Corinthians (Grand Rapids, Michigan: Eerdmans, 1987) pp.693, 694
[25] Jo van Dorp, Past jonge wijn in oude zakken? Terugkeer van de bedieningen in de gemeente, deel 3: profeten, Herstel, dec. 1995, p. 11
[26] Op.2:7, 11, 17, 29, 3:6, 13, 22

 

 

 

 

Categorie: Schriftkritiek