Goede Vrijdag- Pasen

kruis   door Gerard Feller    Als leerling van de katholieke lagere jongensschool in Culemborg gingen we iedere goede vrijdag om 3 uur ‘s middags naar de kerk. De priester met zijn gevolg liep dan de statieweg. De statieweg bestond aanvankelijk uit elf manshoge schilderijen waarop de lijdensweg van Jezus werd afgebeeld. Je volgde als het ware de lijdensweg die door de evangelisten beschreven werd. Later werden er nog 3 ‘staties’ toegevoegd van gebeurtenissen die niet in de bijbel vermeld worden. De lijdensweg van Christus begon vanaf het gerechtsgebouw (het paleis van de Romeinse procurator Pontius Pilatus) naar de heuvel Golgotha, de plaats van Zijn terechtstelling. Bij iedere statie werd stilgestaan. Aan het begin van iedere statie bidt men: “Wij aanbidden U, Christus, en wij loven U. - Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld hebt verlost.” Aan het einde van de statie bidt men: “Ontferm U over ons, Heer, ontferm U over ons. God, wees ons zondaars genadig”. De staties zijn:



1. Jezus wordt ter dood veroordeeld.                             Mat.27:1; Marc.15:15; Luk.23:25; Joh.19:16               
2. Jezus neemt het kruis op zijn schouders.                  Joh.19:7
3. Jezus valt voor de eerste maal onder het kruis.         Het evangelie verhaalt dat Jezus moeite had zijn kruis te dragen
4. Jezus ontmoet zijn bedroefde moeder.                      Het evangelie zegt dat Maria aanwezig was.
5. Simon van Cyrene helpt Jezus het kruis dragen.      Mat.27:32; Marc.15:21; Luk.23:26
6. Veronica droogt het aanschijn van Jezus af.             Niet in het evangelie
7. Jezus valt voor de tweede maal onder het kruis.       Niet in het evangelie
8. Jezus troost de wenende vrouwen.                           Luk.23:28-31
9. Jezus valt voor de derde maal onder het kruis.         Niet in het evangelie
10. Jezus wordt van zijn kleren beroofd.                       Mat.7:35; Marc.15:24; Luk.23:34; Joh.19:23-24
11. Jezus wordt aan het kruis genageld.                       Marc.15:24; Luk.23:33; Joh.19:18
12. Jezus sterft aan het Kruis.                                       Mat.27:50; Marc.15:37; Luk.23:46; Joh.19:30
13. Jezus wordt van het kruis genomen.                       Luk.23:53; Joh.19:38
14. Jezus wordt in het graf gelegd.                                Mat.27:59-60; Marc.15:46, Luk.23:53; Joh.19:42

Rituelen en gebruiken

Als kind was ik altijd onder de indruk van dit ritueel. Wat dat betreft kunnen de protestanten en evangelischen nog veel leren van de Joodse en katholieken gebruiken waarbij Bijbelse waarden zichtbaar en tastbaar gemaakt worden. Er zijn nog maar weinig plaatsen waar je, je bijna lijfelijk in contact met het evangelie komt en je ermee verbonden voelt. De binnentuin over God in Voorthuizen is daar nog een mooi voorbeeld van.

Een ander ritueel waar ik door de jaren heen op goede vrijdag veel steun gevonden heb is het luisteren naar de Mattheus Passion. Maar dan helemaal alleen, zonder andere mensen erbij, dan volg ik de muziek en het lijdensverhaal terwijl ik God dank voor ieder detail van de lijdensweg die Hij voor ons gegaan is. Ver voor het ‘Wir setzen uns mit Tränen nieder’ heb ik het allang niet meer droog gehouden.

In 1985 schreef dr. Bob Smalhout, († een anesthesist) een artikel in de Telegraaf over de lichamelijke pijnen die Jezus aan het kruis geleden moet hebben. Het kruisigen was geen Romeinse uitvinding schrijft hij, de Romeinen hebben het in Carthago leren kennen bij de Phoeniciërs. Ze hebben het overgenomen en geperfectioneerd tot een bijna wetenschappelijk uitgedachte methode om een maximale pijn te veroorzaken en de duur van de doodsstrijd te verlengen. Bij het vastnagelen aan het kruis werden spijkers van ruim 10cm gebruikt. Een spijker werd met de punt in de pols geplaatst, precies op de plaats waar de onderarm overgaat in de hand, onder de duimmuis, hierdoor werden de handwortelbeentjes ontwricht. Door de pols loopt een belangrijke zenuw: de nervus medianus, deze werd altijd geraakt en veroorzaakte en bijna ondraaglijke, helse pijn, Door de zenuw komt de duim in een onmogelijke kramp terecht zodat de duimnagel in de handpalm drukte. Smalhout beschrijft verder minutieus hoe de gekruisigde in een doodstrijd komt. U kunt het hele verslag op de website van Stichting Promise lezen.

Jarenlang heb ik op Goede Vrijdag naast het lijdensverhaal in de Bijbel het verslag van Smalhout gelezen. Vele jaren daarvoor kreeg het lijdensverhaal voor mij pas echt betekenis. Ruim 40 jaar geleden gaf ds. Sybrandi die mij tot de Heer geleid heeft, me een gevouwen folder met daarin een vergelijkbare inhoud als van de kruisstaties. Hij zei als je dit gaat lezen en overdenken moet je bij iedere plaats denken Jezus is daar voor mij in mijn plaats gegaan. Ik had veroordeeld moeten worden, Hij is voor mij gefolterd, hij heeft mijn plaats ingenomen. Ik had bestraft en gepijnigd moeten worden, ik had aan het kruis genageld moeten worden, maar Hij ging uit liefde voor mij in mijn plaats! Daarna is mijn leven nooit meer hetzelfde gebleven!

Johannes 3:16 Want alzo lief heeft God de wereld gehad, dat Hij zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft, opdat een ieder, die in Hem gelooft, niet verloren ga, maar eeuwig leven hebbe.

 

Klik hier voor het gehele artikel van prof. Smalhout.

 

Pasen

Binnenkort vieren we weer Pasen. We gedenken dat Jezus opstond uit de dood! 

Het graf waarin het lichaam van Jezus was neergelegd, was leeg! We kennen de verhalen in de vier evangeliën over de vrouwen die naar het graf gaan en zien dat de grafsteen is afgewenteld, en hoe zij van een engel te horen krijgen dat Jezus is opgewekt! 

 Wat mogen we verblijd zijn over deze buitengewone gebeurtenis, maar ook heel dankbaar, zeker als we bedenken wat er aan Pasen voorafging. Als we aan Goede Vrijdag denken en op ons lateninwerken welk onvoorstelbaar lijden Jezus heeft doorgemaakt, o.a. de geseling, de lange dikke spijkers door polsen en voeten, de helse pijn, de benauwdheid (zie het artikel over Goede Vrijdag), en dat Hij het onderging zonder dat Hij ooit iets verkeerds gedaan had, en zelfs zoveel goeds had gedaan en alleen maar heeft liefgehad en gediend! 

 

Die dankbaarheid kan ons helpen om de Heer te volgen waar Hij ook gaat. Want ook al zijn wij met Christus gestorven (Rom. 6:8), gekruisigd (Gal. 2:20) en opgewekt (Col. 3:1) wat onze geloofsbasis is, wij weten allemaal dat we nog een hele weg te gaan hebben om vrij te komen van ziekten, verslavingen, gebondenheden en verkeerde gewoonten en/of karaktereigenschappen. Maar 50 dagen na de opstanding van Jezus, is de Heilige Geest op de Pinksterdag uitgestort! Deze Geest geeft ons de kracht om stap voor stap geestelijk te groeien tot zonen Gods (Rom. 8:14) en die in Jezus’ Naam de werken gaan leren doen die Jezus deed, zoals demonen uitdrijven en zieken genezen. Een gigantische opdracht die van ons vraagt om dicht bij de Heer te leven en Hem te gehoorzamen, wat het ook kost. Het heeft Jezus Zelf immers ook alles gekost. Er is een zuchtende schepping die reikhalzend verlangt en uitziet naar het openbaar worden van die zonen Gods (Rom. 8:19). 

Meer dan Overwinnaar

God heeft ons geen kalme reis beloofd maar wel een behouden aankomst. Wij mogen in moeilijke omstandigheden en bij aanvechting, net zoals Jezus in Zijn lijden aan het kruis, vooruitzien naar de vreugde die voor Hem lag (Hebr. 12:2). Daardoor kon Hij Overwinnaar zijn. En ook wij worden opgeroepen om overwinnaar te zijn (Openb. 2), en met Jezus te mogen zitten op de troon van Zijn en onze hemelse Vader (Openb. 3:21). 

 Aan het einde van de tijd zal er nog een Pasen plaatsvinden, namelijk de opstanding uit de dood van de rechtvaardigen (Luk. 14:14), dat zijn zij die de Heer hebben liefgehad en alles hebben prijsgegeven “om Hem te kennen en de kracht zijner opstanding en de gemeenschap aan Zijn lijden, of ik [Paulus], aan zijn dood gelijkvormig wordende, zou mogen komen tot de opstanding uit de doden (Fil. 3:10,11). Jezus sprak er al over dat “de ure komt, dat allen, die in de graven zijn, naar zijn stem zullen horen, en zij zullen uitgaan, wie het goede gedaan hebben, tot de opstanding ten leven” (Joh. 5:28,29). Wij zijn dan samengegroeid met de opstanding van Jezus (Rom. 6:5), die de Eersteling is van hen die ontslapen zijn (1 Cor. 15:20). We vieren binnenkort Pasen maar we zijn dus ook op weg naar het eeuwigdurende Paasfeest.

 

Piet Guijt

Categorie: Specifieke pastorale onderwerpen