De veranderingen in ons leven

 

Verandering in ons leven

André H. Roosma

Als ons leven bepaald is door negatieve ervaringen die we gehad hebben, of als we zien dat het zo ánders kan, of dat God het zo ánders bedoeld heeft, kunnen we intens verlangen naar verandering in ons leven. Ik denk ook aan hoe we kunnen worstelen met zonden, met slechte gewoonten of met verslavingen. Vaak heb ik mensen horen verzuchten: "Ik wou dat ik dat deed!" of: "... dat ik dat niet meer deed!". Wellicht herkent u daar iets van.

Hoe komt er dan verandering in ons leven?

Verandering door verandering van denken?

Er zijn diverse benaderingen die zeggen: "Om te veranderen moet je vooral anders leren denken. Je denken bepaalt je handelen en je gevoel. Dus, als je je denken verandert, dan verander je ook je leven – je handel en wandel!" En sommige christenen voegen daaraan toe: "Je moet je denken afstemmen op wat God wil, op wat je leest in de Bijbel!". Men haalt dan Romeinen 12 vers 2a erbij:

"... wordt niet gelijkvormig aan deze wereld, maar wordt hervormd door de vernieuwing van uw denken..."

Het zou er dan in pastoraat om gaan, om mensen te onderwijzen wat de Bijbel zegt, zodat ze dat in hun denken opnemen en er zodoende vanuit leven. Nu klinkt dat dus best goed en 'christelijk' en zeker heeft ons denken invloed op ons handelen. Het is immers goed om niet vanuit emoties te leven maar ook nuchter na te kunnen denken over wat je doet. De vraag is: is een wat andere manier van denken werkelijk het antwoord? Is hiermee alles gezegd?

Als we gaan kijken naar de oorsprong van deze nadruk op het denken, komen we uit bij de Grieken rond het begin van onze jaartelling. De Grieken achtten het denken verheven en het lichaam platvloers. Je kunt zeggen: ze verhieven het menselijke denkvermogen als iets 'hogers', ten koste van het lichamelijke, de gevoelens e.d..
Dit heeft een enorm stempel gedrukt op de westerse samenleving. Toen het kennen van God en de verwondering en het gemeenschapsleven afnamen in de periode die, mijns inziens ten onrechte, wel 'de verlichting' wordt genoemd, was de vergoddelijking van het menselijke denken hetgeen overbleef. De onafhankelijke mens die zich van God los had gemaakt, onderscheidde zich in feite niet meer van de dieren. Het onderscheid werd gezocht in het denken. Vergelijk de uitspraak van Descartes: "cogito ergo sum" – "ik denk, dus ik ben". En denk ook aan de biologie en antropologie, die de huidige mens (in tegenstelling tot zijn verre voorouders) zien als 'homo sapiens' – de denkende mens.
De onafhankelijkheid van de mens, die alles zelf wel kan be-denken, is in feite de kerngedachte van het humanistisch modernisme en reductionisme dat een enorm stempel heeft gedrukt op onze cultuur in de afgelopen tweehonderd jaar. De mens wil zelf zijn toekomst bepalen en God niet erkennen, geen ruimte laten voor een Schepper Die hem geschapen heeft en Die boven hem staat. Als christenen doen we er goed aan om ons hier niet bij aan te sluiten, zoals ik hieronder nader aan zal geven. O zeker, deze benadering lijkt aantrekkelijk. Het lijkt aantrekkelijk om zelf je toekomst te kunnen bepalen, zonder je te hoeven schikken onder een God Die wellicht over bepaalde zaken anders denkt dan jij. Het lijkt aantrekkelijk om zelf in je verstand alles op een rijtje te hebben, en in je leven alles in je eigen hand. Maar het is een leugen. We hebben vrijwel niets in onze eigen hand. In vergelijking met God weten we vrijwel niets. Wij kunnen onszelf als mensen niet gezond denken. Zelfs niet met de Bijbel in de hand.
Ruim tweehonderd jaar modernisme heeft het leefklimaat op deze aarde niet echt verbeterd. Integendeel, zou ik zeggen. Kijk maar naar alle ellende die dagelijks in tv- en radionieuws en kranten aan ons voorbij trekt. En dan doel ik niet alleen op oorlogen maar zeker ook op de verloedering dicht bij huis – in onze eigen straten en gezinnen. In dat opzicht geef ik het post-modernisme gelijk: het modernisme heeft zijn idealen niet waar kunnen maken; het heeft gefaald1. De mens kan zichzelf niet veranderen – ook niet door beter te denken.

Hoe vinden we dan wél verandering?

Lees verder:


Share:Del.icio.us!Facebook!Google!Live!Yahoo!

Categorie: Bijbelstudies: bemoedigend