Hoe 'vermakelijk' is vuurwerk ?

 IMG 2428 update 25-1-2017

Inleiding

Terwijl er ruim vóór de jaarwisseling bij mij nu al, dus illegaal, harde knallen van vuurwerk te horen zijn, pleit ik eerst voor wat bezinning. Luister of stop uw oren toe als ik wat klappen op vuurpijlen ga geven voordat het vuurwerk helemaal losbarst. Voordat ik inga op de zeventien argumenten waarom vuurwerk tijdens met name oud en nieuw moet worden afgeschaft, wil ik even stilstaan bij de herkomst van de traditie van het afsteken van vuurwerk.

Herkomst

Waarom vinden veel mensen vuurwerk zo fantastisch? Is het een (nog) legale manier om je agressie te uiten en oorlogje te spelen ? De oorsprong was heidens en vol met bijgeloof. Vuurwerk had zijn oorsprong in China en werd op grote schaal gebruikt door de Chinezen. De productie van vuurwerk zou daar ten tijde van de Tang-dynastie zijn begonnen. De Chinezen gebruikten het bij religieuze gebeurtenissen om boze geesten te verdrijven. Het ritueel van het afsteken van vuurwerk vormt daarmee een vast onderdeel van de Chinese cultuur, en gaat tot op de dag van vandaag gepaard met vele festivals. Vuurwerk werd dus daar, maar ook hier gebruikt om de kwade en boze geesten in de lucht weg te jagen zodat je er geen last meer van had en fris het nieuwe jaar in kon gaan. De demonen en geesten van de overledenen moesten ook worden verjaagd. Deze geesten konden rond oud en nieuw tevoorschijn komen. Het verjagen van deze geesten moest met veel lawaai gedaan worden zodat de geesten schrokken en weg bleven.

Uit Gods Woord blijkt dat boze geesten inderdaad bestaan, maar nergens blijkt dat deze geesten door harde knallen zouden wegvluchten. Zij schrikken zich geen rotje, maar met dat geknal spelen we juist de boze in de kaart. Door het vuurwerk worden demonen eerder opgeroepen dan verjaagd. Er is slechts één naam waarvoor de boze met al zijn trawanten schrikt en moet verdwijnen: dat is de heerlijke naam van Jezus Christus. Volgens Openb.12:11 is de aanklager of duivel of satan te overwinnen dankzij het bloed van het voor ons geslachte Lam en dankzij het eenvoudige maar krachtige getuigenis of de belijdenis: ‘Jezus is Heer’. Harde knallen, een crucifix als amulet of gewijd water, baten niet.De moderne mens heeft zich ontdaan van al dat bijgeloof, hoewel dat nog wel eens vies tegen zou kunnen vallen! Siervuurwerk is gewoon fascinerend mooi. Maar daarmee is niet alles gezegd.


Zeventien redenen waarom vuurwerk afgeschaft moet worden

1. Vuurwerk pleegt een zware  aanslag op het milieu, zowel in de lucht, in de bodem als in het water. Vuurwerk veroorzaakt fijnstof en laat zware metalen achter in de grond en in het water. Bij siervuurwerk komen zelfs nog meer schadelijke stoffen vrij dan bij knalvuurwerk. Volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RVIM) werd op sommige plaatsten in de laatste jaarwisseling een concentratie fijnstof gemeten van meer dan 1000 microgram. Boven de 200 microgram fijnstof per kubieke meter geldt de luchtkwaliteit als zeer slecht.

2. Vuurwerk veroorzaakt dus luchtvervuiling (smog) en geeft vooral patiënten met ademhalingsmoeilijkheden (bijv. astma) veel extra hinder. Longpatiënten krijgen er zo gratis en ongevraagd problemen bij.

3. Vuurwerk in allerlei soorten en maten zorgt voor extra opwarming van de aarde, en dat gaat in tegen het onlangs in Parijs gesloten klimaatakkoord. Maar ja, daar hebben de vuurwerkminnaars blijkbaar geen boodschap aan. Na ons de zondvloed. Hoe kortzichtig. Je zou het kunnen zien als het stapsgewijs verknallen van de prachtige schepping.

4. Vuurwerk betekent geld verbranden, maar geld stinkt nooit… Rond de vorige jaarwisseling heeft men alleen al in Nederland 68 miljoen euro besteed aan vuurwerk, dat is 3 miljoen meer dan vorig jaar. Het gaat dus goed met de economie, maar dat gaat ten koste van de ecologie. Zouden vuurwerkkopers goede-doelen-collectanten even gul bejegenen? Hoeveel mensen, die hun dagelijkse basisbehoeften bij elkaar moeten schrapen, zouden met  € 68.000.000,- geholpen kunnen worden?! 3FM Serious Request kan er jaloers op zijn!

Vuurwerk is een luxe product, dus is gemakkelijk misbaar artikel. De zogenaamde vermakelijkheidsbelasting erop kan drastisch worden verhoogd. Als het om winst gaat, wordt al gauw een oogje dichtgeknepen. Onderschat de machtige lobbyisten niet. In plaats van de vervuilers en vernielers draaien vooral toch de geen-vuurwerk-afstekende-belastingbetalers op voor de kostbare overlast.

Achmea, de grootste verzekeraar van Nederland, zou – natuurlijk uit eigen belang – graag zien dat vuurwerk in het vervolg door professionals wordt afgestoken in plaats van door consumenten. Een eerste prognose van de gezamenlijke verzekeraars begin 2017  levert een gezamenlijke schade (vooral aan huizen) van 13 miljoen euro op.

5. Vuurwerk laat veel restrommel achter. Jaarlijks belandt er alleen al in Nederland ca. 10,5 miljoen kilo voor het milieu schadelijk vuurwerkafval op straat. Voor deze enorme berg troep die na het afsteken achterblijft, boeten niet de vervuilende burgers, maar de gemeentereiniging, die opereert op onze belastingcenten. De ‘oplossing’ lijkt telkens simpel als ineffectief: wegkijken en verstand op nul zetten.

6. Vuurwerk kan verstoppingen opleveren. Irritant en kostbaar als vuurpijlrestanten je dakgoot en riolering verstoppen. Dat zijn vaak plaatsen waar niet of heel moeilijk bij te komen valt.

7. Vuurwerk veroorzaakt vaak lichamelijk letsel. Tijdens de afgelopen jaarwisseling werden 574 vuurwerkslachtoffers behandeld op de spoedeisende hulp. Vijftien mensen zijn aan één oog blind geworden, 210 mensen hadden oogletsel. Op zich is dat ‘niet zo’n punt', want een anti-vuurwerk-slogan luidt: ‘Als je je oog verknalt, zoek je toch gewoon een ander uit’... Eind 2016 bleek ook het folkloristische carbidschieten geen kinderspeelgoed te zijn toen twee zwaargewonden waren te betreuren. Een 54-jarige man uit Meppel liep hoofdletsel op toen –waarschijnlijk gewoon legaal- vuurwerk dat hij zelf had aangestoken in de buurt van zijn gezicht ontplofte. Hij overleed later in het ziekenhuis.

8. Vuurwerk wordt te vaak illegaal verhandeld en onttrekt zich zo aan de veiligheidsmaatregelen. De politie heeft tot 31 december 2015 in Nederland 45.268 kilo illegaal vuurwerk in beslag genomen en vernietigd. Van de ruim 250 door de ‘Inspectie Leefomgeving en transport’ onderzochte partijen vuurwerk van importeurs blijkt dat 25 procent niet aan de veiligheidseisen voldoet. Een kwart van het vuurwerkassortiment is dus echt een ‘verrassingspakket’…(Bericht van 23 dec. 2016). Illegaal vuurwerk, vooral verstuurd vanuit Polen, Tsjechië, Italië en China, wordt door vervoerders van postpakketten slechts incidenteel ontdekt, zodat door het vroegtijdig ontploffen van cobra’s, mortieren en nitraatbommen er levensgevaarlijke situaties kunnen ontstaan. Kalveren zijn al lang verdronken, maar de putten zijn nog steeds niet of niet voldoende gedempt. Illegaal vuurwerk wordt niet gekeurd en getest. Er wordt dus niet gezocht naar ‘weigeraars’ en ‘blindgangers’, dat is vuurwerk dat niet of niet goed wil afgaan of dat niet volgens de aanwijzingen afgaat. De lont brandt bijvoorbeeld te snel, zodat men niet op tijd kan wegkomen. Vaak is illegaal vuurwerk te zwaar en bevat het te veel kruit. De zeer harde knal kan leiden tot blijvende gehoorbeschadiging en daarnaast kan de kracht van de explosie zo groot zijn dat dit iemand ernstig kan verwonden of zelfs doden. Er zijn mensen die steeds meer de grens verleggen en overstappen naar het zelf maken en afsteken van vuurwerkbommen, veelal met gebruik van illegaal vuurwerk. Tegenwoordig zijn handleidingen om bommen te maken eenvoudig op internet te vinden en bommenmakers laten op bijvoorbeeld internetforums en YouTube hun kunsten zien. Zelf vuurwerk(bommen) maken en afsteken levert uiterst gevaarlijke situaties op en is dan ook niet voor niets verboden.

9. Vuurwerk gaat vaak gepaard met incidenten; bij de jaarwisseling 2015-2016 7566 keer: en bijna 1200 keer zware mishandelingen en bedreigingen. Bij de jaarwisseling 2016-2017 kreeg de brandweer 4024 meldingen binnen. Afsteken van vuurwerk gebeurt nogal eens in combinatie met overmatig alcoholgebruik en met brandstichting: in de regio Utrecht alleen al 63 autobranden, ‘moedwillige kapitaalvernietiging’ dus. De brandweer rukte ruim 4500 keer uit, dat is een toename van bijna honderd ten opzichte van vorig jaar. Daarbij werd de brandweer meer dan ooit door verbaal en fysiek geweld belet door mensen met korte lontjes. In mijn eigen woonwijk heb ik meegemaakt dat de brandweer pas kon blussen nadat de Mobiele Eenheid hiervoor de weg had vrijgemaakt. Anarchie en vandalisme mogen nooit getolereerd worden. Het is toch te gek voor woorden dat glazen bushokjes persoonlijk bewaakt moeten worden, omdat ze anders opgeblazen zullen worden. De gleuven van de brievenbussen worden tussen kerst en de jaarwisseling verkleind en zelfs dichtgestopt, want men heeft geleerd dat in deze tijd van kostbare vernielzucht het beter is te voorkomen dan te repareren. Ook vuilnisbakken en containers voor plastic of GFT moeten het vaak ontgelden. Wie en wat is in de laatste nacht van het jaar nog veilig? Voor mensen die het buskruit niet hebben uitgevonden lijkt een sport om prullenbakken en parkeerautomaten op te blazen, niet beseffend dat de belastingbetaler uiteindelijk opdraait voor de kosten.

De politie is vaak doelwit in de jaarlijkse ‘burgeroorlog’, voelt zich gefrustreerd en door de politiek onvoldoende gesteund. In de jaarwisseling 2016-2017 kregen 98 ambulancemedewerkers, brandweerlieden, waaronder 79 agenten, te maken met geweldpleging. Oudejaarsavond is een vrijplaats voor geweld geworden. Het vuurwerk brengt het alles-mag-vannachtgevoel met zich mee. Oorlog met de overheid blijkt een traditie te zijn geworden. Wie stopt onze doorgeschoten tolerantie?! De publieke opinie keert zich steeds meer tegen deze strikt verwerpelijke excessen met vuurwerk als aanleiding, nu de politiek nog.

10. Vuurwerk is levensgevaarlijk. De kracht van het vuurwerk is zeer toegenomen, zodat het soms te vergelijken is met verwoestende granaten en mortieren. Zulk gevaarlijk oorlogsspul mag niet in de handen van amateurs vallen. Ondeskundige opslag en vervoer van vuurwerk leidden al eerder tot recente drama’s zoals op 13 mei 2000 in het Hollandse Enschede: 23 doden en ongeveer 950 gewonden. Bij de vuurwerkramp in de wijk Seest van de Deense stad Kolding, op 3 november 2004, raakten 75 huizen zozeer beschadigd dat ze moesten worden afgebroken. De totale schade bedroeg ongeveer 100 miljoen euro. Een uit de hand gelopen vuurwerkshow in een Indiase tempel in Paravoor op 10 april 2016 resulteerde in 110 doden en 380 gewonden. Bij een vuurwerkramp op 22 december 2016 in Tultepec bij Mexico-Stad zijn minstens 31 doden en ruim 72 gewonden te betreuren. Er waren dus wel wat vuiltjes aan de lucht... Door het vroegtijdig ontploffen van cobra’s, mortieren en nitraatbommen kunnen er levensgevaarlijke situaties ontstaan. In een kofferbak kan minstens honderd kilo, maar dan moeten we niet gek staan te kijken dat in geval van een ongeluk een forse krater ontstaat…

11. Consumentenvuurwerk veroorzaakt heel veel materiële schade aan de persoonlijke en publieke ruimte en gebouwen. In 2016 was dat zelfs 11 miljoen euro. Hoewel materiele schade minder belangrijk is dan lichamelijk letsel, is ook hier sprake van onnodige overlast en onkosten. Premies van verzekeringen moeten weer omhoog, ook voor degene die geen vuurwerk aanraakt.

12. Vuurwerk leidt verkeersdeelnemers af en geeft dus onveiligheid op de openbare weg. Verkeersdeelnemers kunnen ervan schrikken en de smog belemmert het zicht. Als bovendien chauffeurs een glaasje teveel op hebben, zal het ‘gelukkig nieuwjaar’ nog even op zich moeten laten wachten.

13. Vuurwerk bevordert illegale activiteiten. Stropers blijken sluw misbruik te maken van knalvuurwerk, want dat is nauwelijks te onderscheiden van geweervuur. Als dekmantel voor het zetten van een kraak kunnen ook inbrekers wel wat extra afleidende herrie gebruiken zodat ze ongestoord op karwei kunnen gaan

14. Vuurwerk veroorzaakt angsten bij getraumatiseerde mensen die oorlog(en) hebben meegemaakt, zoals vluchtelingen die hier zijn komen schuilen. Bovendien kunnen veteranen met posttraumatische stress door de knallen en de flitsen oorlogssituaties herbeleven. Vuurwerk jaagt hen de stuipen op het lijf (volgens psychotherapeut Hanneke Bot slechts 4%, maar elke procent is er toch een teveel). Moet onze discutabele oudejaarstraditie desondanks doorgaan ten koste van gastvrijheid? Volgens psychotherapeute Joke van Bokkem kunnen ook politieagenten, journalisten en asielzoekers extreem reageren bij vuurwerk.[1]

15. Vuurwerkhandel is beschamend. In een tijd van vergroting van de kloof tussen arm en rijk is de vuurwerkhandel een onverantwoorde en beschamende verspilling. Eens per jaar is vuurwerkhandel big business. Vuurwerk is een luxe artikel wat voor veel kwijnende bedrijven een welkome financiële aanvulling betekent. Schreeuwerige reclame moet klanten lokken. Geld maakt blind. De klant betaalt en bepaalt.

16. Vuurwerk geeft een negatief effect op (huis)dieren, want zij weten van paniek vaak niet waar ze het zoeken moeten. Rond middernacht op 31 december vliegen miljoenen vogels verschrikt op. Honden en katten zijn erg gevoelig voor geluid, wat veel stress oplevert. Harde en onverwachte knallen zijn in de natuur vaak een waarschuwing voor gevaar. Door de flitsen en kruitdampen schrikken ze enorm.

17. Vuurwerk is opdringerig. Je ogen, oren en neus ervoor afsluiten is ondoenlijk. Longpatiënten, verkeersdeelnemers, dierenliefhebbers, vluchtelingen met een oorlogstrauma, bange kinderen, vrouwen en bejaarden, ach ze blijken het elk jaar maar te moeten slikken. Dat je vrijheid stopt waar die van een ander begint, geldt blijkbaar niet tijdens de jaarwisseling. Wel een prestatie als je wegens ziekte of een ander werkritme tijdens de jaarwisseling kunt slapen. Zou toch bij het algemeen vanzelfsprekend fatsoen moeten horen dat automatisch alle ziekenhuizen zich in een vuurwerkvrije zone bevinden.

 

Lang niet alle nuchtere Nederlanders laten zich door deze feiten leiden, maar ons volk wil best op de kleintjes letten. We weten precies waar veel voor weinig te halen valt. Dus in lange files (totaal 23 kilometer) werden in Duitsland vuurwerkinkopen gedaan, om daarna als rijdende bommen naar huis terug te keren. In een auto past veel meer dan het maximum van 25 kg vuurwerk –want je wilt toch ook even boodschappen doen voor vrienden en buren-, maar ik vrees dus dat vaak en veel naar boven is afgerond. Wat een wonder dat het nog zo vaak goed gaat, te meer als je beseft dat extreem zwaar vuurwerk toenemen in populariteit.

Desondanks: ‘the show must go on!’ Vuurwerk is mooi voor stoere (meest) mannelijke   

mensen, het veroorzaakt een stoot adrenaline en het geeft een kick als je de macht hebt

om iemand van angst te laten trillen. Duidelijk wordt dan wel wie is blijven steken in zijn

puberteit. Pyromanen die waarlijk het buskruit niet uitgevonden hebben, kunnen in de jaarlijkse eindtijd zich ook in de handen –hopelijk met tien vingers– wrijven. Fanatieke vuurwerkliefhebbers blijken ondanks de 17 punten hierboven genoemde punten verslaafd te zijn aan het afsteken van vuurwerk en zijn blijkbaar in een soort puberteit blijven steken. Als men dan toch tegen beter weten in zo nodig vuurwerk wil afsteken, laat het dan collectief gebeuren door deskundigen. Door het ondertekenen van het vuurwerkmanifest kan dit doel stapje voor stapje bereikt worden. Dan vervalt wel de eerste prijs voor degene die op oudejaarsavond de meeste rotjes in één keer afsteekt: hij mocht zijn leven lang handsfree bellen… Natuurlijk kunnen we wel de diehards tegemoet treden door, analoog met tabaksverpakkingen, verplicht foto’s van afgerukte ledematen, verblinde ogen en vingerloze handen op de vuurwerpverpakking te laten afdrukken.

Lichtpuntjes

De Raad van State besloot op 14 december 2016 dat Hilversum een vuurwerkvrije zone in mag stellen, maar die uitspraak heeft gevolgen voor alle gemeenten in heel Nederland.

waar de colleges van B&W nu dus gerechtelijk bevoegd zijn om vuurwerkvrije zones aan te wijzen. Voor vuurwerkhandelaren en anderszins tegenstanders van zulke zones wordt het nu erg lastig, zo niet onmogelijk om hier nog tegenin te gaan. Door steeds meer vuurwerkvrije zones in te stellen als oases en vluchtheuvels, wordt al een stap in de goede richting gezet. Verhoging van boetes voor handel, transport, opslag en afsteken van illegaal vuurwerk is een andere goede stap. Controle hierop moet intensiever. Meer toezien op de verkoop aan minderjarigen en tijden waarop vuurwerk wordt afgestoken is nodig. Promotie van veiligheidsbrillen, maar ook oordoppen, kan geen kwaad. Door vuurwerkoverlast bij de politie en bij het meldpunt vuurwerkoverlast te melden (www.vuurwerkoverlast.nl) krijgt deze ellende minder kans Het evident ongezonde roken is succesvol teruggedrongen, nu het vuurwerk nog. Vuurwerk mag nu nog maar afgestoken worden op oudejaarsavond van 18.00 uur en 02.00 uur ’s nachts. We wensen elkaar straks weer ‘gelukkig nieuwjaar’, maar waarom beginnen we het nieuwe jaar dan zo slecht en accepteren we traditioneel zoveel ellende?

drs. W.J.A. Pijnacker Hordijk 

Delft, 23-1-2017



[1] Auke van Eijsden, De oorlog herbeleven tijdens oud en nieuw, Nederlands Dagblad 28-12-2016


Share:Del.icio.us!Facebook!Google!Live!Yahoo!

Categorie: Algemeen